Στον ιδιαίτερο συμβολισμό του εμβληματικού ναού της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη αναφέρθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ.κ. Ιωάννης κατά την ομιλία του στην παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο», την Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2026, στα Τίρανα.
Γραφείο ρεπορτάζ ope.gr
«Είναι ιδιαίτερη ευλογία και τιμή να βρίσκομαι σήμερα εδώ, στην καρδιά των Τιράνων, για να παρουσιάσω ένα έργο που μας προσκαλεί να σηκώσουμε το βλέμμα μας στον πιο διάσημο τρούλο του Χριστιανισμού — και να ανακαλύψουμε τι κρύβεται πίσω από το όνομά του. Ο τόμος «Αγία Σοφία. Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», που εκδόθηκε από τη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας (ΔΣΟ) και βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 2023, κυκλοφορεί τώρα σε 13 γλώσσες και έχει παρουσιαστεί σε 25 πρωτεύουσες και μεγάλες πόλεις», ανέφερε αρχικά ο Μακαριώτατος.
Ως γνωστόν ο τόμος είναι μια πρωτοβουλία της Διεθνούς Γραμματείας της Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο) από τον Σεπτέμβριο του 2020, μετά την αυθαίρετη απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης και της Μονής της Χώρας σε μουσουλμανικά τεμένη.
Ο Προκαθήμενος της Ορθόδοξης Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας έκανε στη συνέχεια της ομιλίας του εκτενή ιστορική αναδρομή στα στάδια εξέλιξης του ναού και στις ιδιαιτερότητές του οι οποίες σφράγισαν την ορθόδοξη μνημειακή αρχιτεκτονική. «Αυτή η εκκλησία δεν ήταν μόνο ένα αρχιτεκτονικό επίτευγμα, αλλά και ένα σύμβολο του θριάμβου του Χριστιανισμού. Η εκκλησία, η οποία κατά τη διάρκεια των διωγμών λατρευόταν στις κατακόμβες, απέκτησε τώρα την πιο μεγαλοπρεπή της στέγη. Η παγκόσμια επιρροή της ξεπέρασε τα όρια των θρησκειών. Η Αγία Σοφία χρησίμευσε επίσης ως αρχιτεκτονική έμπνευση για πολλά άλλα θρησκευτικά κτίρια, χριστιανικά και μη χριστιανικά», τόνισε.
Αγία Σοφία και Καθεδρικός Ναός της Αναστάσεως
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε από τον Αρχιεπίσκοπο κ.κ. Ιωάννη για τη σύνδεση της Αγίας Σοφίας με τον Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως του Κυρίου στα Τίρανα τον οποίο οραματίστηκε και έχτισε ο αοίδιμος Αρχιεπίσκοπος κυρός Αναστάσιος. «Η σύνδεση με την Αγία Σοφία δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Ο Καθεδρικός Ναός της Αναστάσεως του Χριστού εδώ στα Τίρανα, ο οποίος εγκαινιάστηκε το 2012, χτίστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, με σαφή αναφορά στα αρχιτεκτονικά στοιχεία της Αγίας Σοφίας: τον τρούλο ύψους 32,2 μέτρων, τις αψίδες της Αγίας Τράπεζας και ιδιαίτερα τους τέσσερις ημικυκλικούς πυλώνες που στηρίζουν τον σταυροειδή τρούλο γύρω από την κεντρική εκκλησία – ακριβώς όπως οι τέσσερις μεγάλοι πυλώνες της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη», είπε.
Στη συνέχεια του λόγου αναφέρθηκε στο θεολογικό υπόβαθρο της ονομασίας του ναού της Αγίας Σοφίας, οι ρίζες του οποίου ανάγονται από την Παλαιά Διαθήκη. Καταλήγοντας είπε τα εξής: «Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι ο τόμος που παρουσιάζουμε σήμερα τεκμηριώνει ότι η Αγία Σοφία δεν ήταν ένα μεμονωμένο φαινόμενο. Περιλαμβάνει 37 ιστορικές εκκλησίες αφιερωμένες στη Σοφία του Θεού, από τα Βρετανικά Νησιά μέχρι την Κίνα, αποδεικνύοντας ότι η Αγία Σοφία, αν και είναι αρχιτεκτονική και πολιτιστική εικόνα του βυζαντινού και ανατολικού ορθόδοξου πολιτισμού, δεν ανήκει μόνο στην Κωνσταντινούπολη ή στους Ορθόδοξους, επειδή η Σοφία του Θεού είναι το θεμέλιο, όχι μόνο της χριστιανικής πίστης, αλλά πολλών πολιτισμών».
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο Πρόεδρος της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας και μέλος του Ρουμανικού Κοινοβουλίου, Ioan Vulpescu, ο Γενικός Γραμματέας της Δ.Σ.Ο. και μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου, δρ. Μάξιμος Χαρακόπουλος, βουλευτές του Αλβανικού Κοινοβουλίου, εκπρόσωποι άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων της Αλβανίας και λοιποί αξιωματούχοι.
