Δέκα εικόνες ανεκτίμητης ιστορικής και πνευματικής αξίας, που είχαν αφαιρεθεί πριν από δεκατέσσερα χρόνια από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο χωριό Λάμποβο του Σταυρού, επέστρεψαν στην Εκκλησία της Αλβανίας.
Οι εικόνες παραδόθηκαν επίσημα την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Υπουργείο Πολιτισμού, Τουρισμού και Αθλητισμού μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ.κ. Ιωάννη και του Υπουργού κ. Μπλέντι Γκόντζα.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Υπουργός υπογράμμισε τη διττή –πολιτιστική και πνευματική– σημασία της επίσκεψης του Μακαριωτάτου. Όπως τόνισε, χάρη σε επιτυχημένη επιχείρηση της Κρατικής Αστυνομίας και στη στενή συνεργασία των αρμόδιων φορέων και υπηρεσιών, κατέστη δυνατή η διάσωση πολιτιστικών αγαθών ανεκτίμητης εθνικής αξίας από τα κυκλώματα παράνομης διακίνησης.
«Ειδικοί εμπειρογνώμονες ταυτοποίησαν δέκα εικόνες που είχαν κλαπεί από τον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Λάμποβο του Σταυρού, οι οποίες, ύστερα από δεκατέσσερα έτη επιστρέφονται πλέον στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Δεν πρόκειται μόνο για διάσωση πολιτιστικών θησαυρών από την παράνομη διακίνηση», σημείωσε ο Υπουργός, «αλλά και για ένα εξαιρετικά σημαντικό παράδειγμα επιτυχίας, που ακαταδεικνύει ξεκάθαρα πόσο ζωτικής σημασίας είναι η καταγραφή των πολιτιστικών αγαθών ως το μόνο και αξιόπιστο μέσο για τον εντοπισμό της προέλευσής τους, σε περιπτώσεις που κινδυνεύουν να διακινδυνεύσουν ή να χαθούν».
Ο κ. Γκόντζα χαρακτήρισε την επιστροφή των εικόνων όχι απλώς ως νομική πράξη, αλλά ως πράξη ιστορικής και πνευματικής δικαιοσύνης. Διαβεβαίωσε, δε, ότι η συνεργασία με την Κρατική Αστυνομία, την Αρχιεπίσκοπο κ.κ. Ιωάννη και όλες τις θρησκευτικές κοινότητες θα συνεχιστεί αδιάλειπτα, με στόχο τον εντοπισμό και την επαναφορά και άλλων δηλωμένων ως απολεσθέντων αντικειμένων, στο πλαίσιο μιας αταλάντευτης δέσμευσης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. «Στόχος μας είναι σαφής: να προστατεύσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά, να την αποκαταστήσουμε και να προσδώσουμε στη χώρα μας την ταυτότητα που της αξίζει μέσα σε αυτό το μοναδικό μωσαϊκό πολιτιστικής κληρονομιάς», κατέληξε.
Από την πλευρά του, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος κ.κ. Ιωάννης εξέφρασε τη χαρά και τη συγκίνησή του για την επιστροφή «ενός πολύ σημαντικού τμήματος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς». Ευχαρίστησε θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στον εντοπισμό και τη συγκέντρωση των δέκα «εξαιρέτως ωραίων και ιστορικά πολύτιμων εικόνων», εκφράζοντας ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη προς τον Υπουργό για τη βούληση και τη δέσμευσή του να τις επιστρέψει στην Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας.
«Είμαστε όλοι προσηλωμένοι στην προστασία αυτού του πολιτισμού και αυτής της ταυτότητας», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί «ένα από τα διαβατήριά μας για την ευρωπαϊκή μας ταυτότητα και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό». Εξέφρασε, τέλος, την πεποίθηση ότι η συνεργασία θα συνεχιστεί προς όφελος όλων, επαναλαμβάνοντας τις ευχαριστίες του προς όσους συνέβαλαν στην επιστροφή των εικόνων στη φυσική και πνευματική τους πατρίδα.
Η συνομιλία επεκτάθηκε και σε άλλα συγκεκριμένα έργα του Υπουργείου Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Εθνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Κληρονομιάς, των Περιφερειακών Διευθύνσεων, καθώς και του Εθνικού Ινστιτούτου Καταγραφής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που αφορούν την αποκατάσταση και διατήρηση ναών και Μονών χαρακτηρισμένων ως πολιτιστικά μνημεία. Συζητήθηκε ένα ευρύ πλαίσιο παρεμβάσεων σε όλη την επικράτεια, καθώς και οι δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας για την αποτελεσματικότερη προστασία της κληρονομιάς.
Ο Μακαριώτατος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τον Υπουργό τόσο για την επιστροφή των εικόνων όσο και για τη συνέχιση των λοιπών έργων, ενώ από κοινού επανέλαβαν ότι η συνεργασία με όλες τις θρησκευτικές κοινότητες —ως φυσικούς και πνευματικούς φορείς και θεματοφύλακες των θρησκευτικών κειμηλίων και μνημείων πολιτισμού— έχει ιδιαίτερη αξία και βαρύνουσα σημασία.
