Σε μία εκ βαθέων συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος μιλάει για όλους και για όλα. Λίγες μέρες μετά την συμπλήρωση 18 ετών από την εκλογή και ενθρόνιση του, ο Μακαριώτατος μιλάει για την επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος, τους νέους Αρχιερείς και τον διάδοχό του.
«Θέλω να ζήσω, αλλά μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι εν ενεργεία Αρχιεπίσκοπος».
«Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι. Για αυτό δύο είναι τα όνειρά μου και οι φιλοδοξίες μου: Να αφήσω μία Εκκλησία που να έχει όσο μπορούμε λιγότερα και μικρότερα προβλήματα, με Αρχιερείς που αγαπούν τον τόπο» και «με λυμένο το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας που ταλανίζει επί δύο αιώνες τις σχέσεις Εκκλησίας – Πολιτείας».
Αν και η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος δεν αφορά, όπως φαίνεται στις σχέσεις Πολιτείας – Εκκλησίας, ο Μακαριώτατος αισθάνεται την ανάγκη να πει, πως ο διαχωρισμός Πολιτείας – Εκκλησίας είναι «επικίνδυνα πράγματα» και παραδέχεται πως τώρα πλέον βλέπει το ζήτημα από μια αναθεωρημένη πλευρά.
Σε ένα κλίμα γενικευμένης διεθνούς ανησυχίας για το Μεταναστευτικό και όχι μόνον, μιλά για ένα εθνικό ζήτημα που χρειάζεται πλέον μεγάλη προσοχή, γιατί συνιστά έναν «ερχόμενο κίνδυνο».
Εκφράζει επίσης την έντονη ανησυχία του για το μέλλον της Μονής Σινά και δηλώνει ξεκάθαρα απαισιόδοξος για την εξέλιξη.
Αναφέρεται εκτενώς στο φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας και ιδιαίτερα στους τομείς στέγασης των νέων φοιτητών, στήριξης των νέων ζευγαριών και της περίθαλψης των ηλικιωμένων.
Αξιολογεί πολύ θετικά την ανταπόκριση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και αναφέρεται στους Αλέξη Τσίπρα, Γιώργο Παπανδρέου, Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή.
Κυρίαρχη η αναπόληση στο παρελθόν, αλλά και η έγνοια του για το αύριο στην Πατρίδα, στη νεολαία και στη Διασπορά στην οποία στέλνει ηχηρό μήνυμα.
Σε τόνο εξομολογητικό, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος δεν αποφεύγει να αναφερθεί ακόμη και στο προσωπικό του τέλος και το θέμα της διαδοχής, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι».
Ακολουθούν ορισμένα αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου:
Εκκλησία και Πολιτεία: «Επικίνδυνα πράγματα ο διαχωρισμός»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θέσεις του για τη σχέση Εκκλησίας και κράτους. Απαντώντας στο ερώτημα αν θα ήταν ευκολότερα τα πράγματα με πλήρη ανεξαρτησία της Εκκλησίας από την Πολιτεία, ο Αρχιεπίσκοπος σημειώνει:
«Έκανα και εγώ αυτές τις σκέψεις και τις κάνω πολλές φορές, αλλά αυτά είναι επικίνδυνα πράγματα για το Έθνος μας. Η Πολιτεία, μεταξύ άλλων, δεν έχει το ίδιο μέτρο κρίσεως όλες τις φορές. Και αν πάρουμε ειδικά το θέμα της περιουσίας, από το 1917 και μετά, μπήκε μέσα, ανέχθηκε και έκανε λεηλασίες. Κατέστρεψε τα πάντα. Και όποιος είναι καλόπιστος βλέπει και ξέρει. Η Εκκλησία ανάλωσε και αναλώνει Εαυτήν για τον Λαό και για την Πατρίδα μας. Έτσι έκανε, έτσι κάνει και έτσι θα κάνει. Και κάτι πιο προσωπικό. Δεν μπορώ να ξεχάσω και δεν θα ξεχάσω ποτέ ότι ο Αλέξης Τσίπρας έγινε ο πρώτος Έλληνας Πρωθυπουργός που με δημόσια δήλωσή του αναγνώρισε το χρέος της Πολιτείας προς την Εκκλησία. Ετοιμάζω και κάτι. Αλλά επειδή γίνονται συζητήσεις και φαίνεται ότι κάτι θα αλλάξει, λέω ας κάνω ένα σταμάτημα και ας το συνεχίσει άλλος…»
Η ανησυχία για τη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά
Ερωτηθείς πώς εκτιμά την κατάσταση στη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά και την εμπλοκή που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες ο Μακαριώτατος εκφράζει έντονη ανησυχία.
«Νομίζω ότι το πρόβλημα παραμένει. Και είναι πολύ μεγάλο το πρόβλημα. Καταρχήν θα πρέπει να εντοπίσουμε μία μεγάλη αιτία του προβλήματος μέσα στον ίδιο τον χώρο του Μοναστηριού. Εάν το Μοναστήρι τηρούσε απαρέγκλιτα τις αρχές του και αυτά που λέει ο Μοναχισμός και αυτά που πρεσβεύει και είναι το Μοναστήρι του Σινά, δεν θα κινδύνευε από πουθενά. Επομένως, μέσα μας πρέπει να βρούμε τον λόγο και την κατάσταση που πρέπει να θεραπεύσουμε. Εδώ είναι και το πιο δύσκολο. Έχει γίνει μεγάλη ζημιά… Δεν ξέρω αν το γνωρίζετε, αλλά μία μεγάλη ομάδα μοναχών δεν έχει πάει στη Μονή. Είναι εδώ. Τι κάνουν αυτοί εδώ, ενώ κάτω είναι 6-7-10 άνθρωποι; Τι να προφτάσουν να κάνουν, όταν περνούν από τη Μονή 5.000 άνθρωποι την ημέρα; Έπειτα πλέον δεν θα υπάρχει ιδιοκτησία. Είναι δυστυχώς τα πράγματα που φέρνουν οι καινούργιοι καιροί…», αναφέρει.
Τα «δύο όνειρα» για την Εκκλησία
Ο Αρχιεπίσκοπος κ.κ. Ιερώνυμος περιγράφει με σαφήνεια τα όνειρα του για το μέλλον της Εκκλησίας της Ελλάδος. Παράλληλα επισημαίνει την ανάγκη σοβαρότητας και συνέπειας στη διαπαιδαγώγηση του λαού, υπογραμμίζοντας ότι επιθυμεί Αρχιερείς «που αγαπούν τον τόπο, την παράδοση».
«Πρέπει και αυτό να το σκεφτόμαστε. Δεν λέω τώρα, δεν λέμε αύριο. Θα το δούμε. Θα ήθελα να κάνω μία εξομολόγηση και εγώ. Την οφείλω. Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι. Γι’ αυτό δύο είναι τα όνειρά μου, οι φιλοδοξίες μου: Να αφήσω μία Εκκλησία που να έχει όσο μπορούμε λιγότερα και μικρότερα προβλήματα και με Αρχιερείς που αγαπούν τον τόπο, την παράδοση και θέλουν σοβαρότητα και συνέπεια στη διαπαιδαγώγηση του λαού μας, χωρίς ακρότητες, και, δεύτερον να αφήσω μία εκκλησιαστική περιουσία ελεύθερη από καταπατητές – και είναι γνωστό ποιοι είναι αυτοί – και μία Εκκλησία σε άμεση συνεργασία και αγαστή συνεργασία σε πολλά θέματα και ιδιαίτερο στα κοινωνικά, προνοιακά και οικονομικά με την Πολιτεία, για να υπάρχει περισσότερο φως για όλους», τονίζει.
Η επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος
Ο Αρχιεπίσκοπος εμφανίζεται αισιόδοξος για τη νέα γενιά Ιεραρχών:
«Έχουμε πάρα πολλούς καλούς Αρχιερείς και η τελευταία φουρνιά έβγαλε ακόμη καλύτερους».
Την ίδια στιγμή ο Μακαριώτατος δίνει σαφές κριτήριο για τη διαδοχή του.
«Μόνον ο Θεός ξέρει. Το πρόσωπο δεν με ενδιαφέρει. Ο τάδε ή ο δείνα. Από τη γενιά που ακολουθεί ή από τη νεότερη γενιά ή από τους συνομήλικούς μου, όπως τα γράφετε εσείς οι δημοσιογράφοι. Ούτε από την τάδε «τριάδα», ούτε από την δείνα «τριάδα», ούτε από το νέο «κουαρτέτο». Αυτό που με νοιάζει είναι ο διάδοχός μου να αγαπά τον άνθρωπο, να φροντίζει τον πλέον αδύναμο. Να έχει μέσα του βαθιά καλοσύνη», επισημαίνει.
Η ανθρώπινη αναφορά στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο
Ιδιαίτερα ανθρώπινη είναι η αναφορά του στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο.
«Κάναμε και οι δύο τα λάθη μας στην προσωπική μας σχέση. Μας ένωναν η αγάπη για την Πατρίδα και για την Εκκλησία. Είμασταν φίλοι, όταν είμασταν πιο νέοι. Παραμείναμε φίλοι, παρά τα τρίτα πρόσωπα που μας ήθελαν απέναντι… Στο τέλος τον αποχαιρέτησα και με αποχαιρέτησε, όπως παλιά, τότε που ήμασταν φοιτητές. Ο ένας συγχώρησε τον άλλον. Αντρικά και παπαδικά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η μάνα «ηρωίδα» και τα διδάγματα των παιδικών χρόνων
Ίσως το πιο συγκινητικό κομμάτι της συνέντευξής του είναι η αναδρομή στα δύσκολα, φτωχικά παιδικά του χρόνια. Με τον πατέρα του, Αναστάσιο, να αναγκάζεται να κρύβεται εξαιτίας των ταραγμένων πολιτικών καταστάσεων της εποχής, η μητέρα του, Δήμητρα, έγινε ο απόλυτος στύλος του σπιτιού.
Ο Αρχιεπίσκοπος τη χαρακτηρίζει «ηρωίδα» και τον ουσιαστικό του προστάτη. Θυμάται με νοσταλγία τα απογεύματα του Σαββάτου, όταν η μητέρα του, αφού τελείωνε τις εξαντλητικές δουλειές της εβδομάδας, τους πήγαινε βόλτα σε ένα παλιό εκκλησάκι του χωριού. Εκεί, δείχνοντάς τους τις λαϊκές τοιχογραφίες από την Τουρκοκρατία, τους μάθαινε τις πραγματικές αξίες της ζωής: Τους έδειχνε τον μυλωνά που κλέβει στο ζύγι ή τον άνθρωπο που τεμπελιάζει την Κυριακή, χτίζοντας τον ηθικό τους χαρακτήρα.
Κλείνοντας αυτή τη βαθιά ανθρώπινη αναδρομή, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος ομολογεί αυτό που νιώθει κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από το αξίωμά του: «Μου λείπει πολύ η μητέρα μου μετά τόσα χρόνια».
Το μήνυμα για τη Διασπορά
Κληθείς να πει μία κουβέντα για τη Διασπορά ο Μακαριώτατος, μεταξύ άλλων, αναφέρει:
«Είναι μια Ελλάδα, δίπλα στην Ελλάδα. Που της λείπει η Ελλάδα. Που παλεύει για την Ελλάδα, όπου και όπως μπορεί. Εμείς ένα πράγμα οφείλουμε να προσφέρουμε στους Ομογενείς μας: Ένα. Την «εξαγωγή», με κάθε τρόπο και κάθε σύγχρονο μέσο του Πολιτισμού μας και της Ιστορίας μας, της Αρχαίας Γραμματείας μας, της Γραμματείας των Αγίων Πατέρων μας, διαρκώς για τις νέες γενιές των Ομογενών, που ονειρεύομαι να μιλούν τα Ελληνικά, τη γλώσσα τους, του τόπου όπου ζουν».