Του Νικολάου Ζαΐμη
Ενώ στη χώρα μας οι συζητήσεις και οι αντιδράσεις συνεχίζονται για την επιστροφή μόλις 48 ιερών κειμηλίων – για τα οποία ακόμα δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για το ποια θα είναι – τα οποία είχαν κλαπεί κατά διάφορες χρονικές περιόδους του πρώτου μισού του 20ου αιώνα (Α’ και Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος) από τα Βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής σε Μακεδονία και Θράκη, στη γειτονική χώρα το κλίμα είναι διαφορετικό.
Για την ακρίβεια το κλίμα είναι πανηγυρικό. Αφορμή η απόφαση της Ελλάδας να παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που ανευρέθηκαν στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου, το 1965, από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, (997-1014), μαζί με το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους, εντός της Βασιλικής.
Τα εν λόγω λείψανα φυλάσσονταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, στη Θεσσαλονίκη. Εκεί που αύριο το πρωί, στις 10:30, θα πραγματοποιηθεί η επίσημη υπογραφή των σχετικών πρωτοκόλλων, παρουσία των Πρωθυπουργών των δύο χωρών, Κυριάκου Μητσοτάκη και και Rumen Radev, μετά και υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των Υπουργών Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, Λίνας Μενδώνη και Evtim Miloshev, για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες.
Με την ευλογία του Πατριάρχη Δανιήλ η κατασκευή της σαρκοφάγου του Σαμουήλ
Αμέσως μετά την τελετή η βουλγαρική αποστολή θα κατευθυνθεί στη Σόφια εκεί όπου σε πανηγυρικό κλίμα και προεξάρχοντος του Βούλγαρου Προκαθημένου, Μητροπολίτη Σόφιας και πάσης Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ θα γίνει η επίσημη υποδοχή των λειψάνων στον ιερό ναό της του Θεού Σοφίας εκεί όπου σε ειδική σαρκοφάγο που κατασκευάστηκε με την ευλογία του Πατριάρχη Βουλγαρίας, θα τοποθετηθούν τα λείψανα στο νότιο τμήμα του εγκάρσιου κλίτου της Βασιλικής που δεσπόζει στη βουλγαρική πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με το Βουλγαρικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η σαρκοφάγος, κατασκευασμένη στο Βέλινγκραντ, έχει μήκος περίπου 2,30 μέτρα, πλάτος 90-100 εκατοστά και ύψος 85-90 εκατοστά και έχει σχεδιαστεί για να χωράει ένα ξύλινο φέρετρο.
Η παραγωγή ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου με πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού με την ευλογία του Πατριάρχη Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ, ενώ η απόφαση για τον τύπο της σαρκοφάγου λαμβάνεται από τη Μητρόπολη Σόφιας. Το έργο προβλέπει ένα Χριστόγραμμα, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, το Φρούριο του Σαμουήλ με λιοντάρια και εικόνες δύο παγωνιών και ένα παλάτι.
Επιφυλάξεις
Από αυτή τη συμφωνία επιστρέφουν στη χώρα μας 48 κειμήλια προερχόμενα από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Προσεκτικό στην ορολογία του το Υπουργείο Πολιτισμού έκανε λόγο για κειμήλια τα οποία είχαν “μεταφερθεί” στη Σόφια, το 1917, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τα οποία εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την ιστορική τεκμηρίωση, τα κειμήλια αυτά έχουν κλαπεί από τα Βουλγάρικα στρατεύματα κατοχής τόσο κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όσο και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Παρά το γεγονός ότι το Υπουργείο την χαρακτηρίζει ως “μια, ιστορικής σημασίας, συμφωνία για την οποία εργάστηκε συστηματικά”, και παρά τις δυσμεύσεις των δύο πλευρών ότι “συμφώνησαν τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την ταυτοποίηση και ένταξη σε επακόλουθη συμφωνία, ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος που δεν υπάχθηκαν στην παρούσα”, υπάρχουν επιφυλάξεις για το μέλλον.
Όπως τόνισε σε συνέντευξή του στο ope.gr ο Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, η χώρα μας πλέον έχει χάσει ένα μεγάλο διαπραγματευτικό ατού καθώς οι Βούλγαροι έλαβαν το μέγιστο που ζητούσαν όλα αυτά τα χρόνια τον διαπραγματεύσεων, δηλαδή τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ. Ο ίδιος δηλώνει μη ικανοποιημένος για τη συμφωνία και εκφράζει τους φόβους του ότι τα πράγματα δεν θα είναι ευχάριστα στη συνέχεια.
Μάλιστα, ο Σεβασμιώτατος αμέσως μετά την ενημέρωσή του – από τα ΜΜΕ! – για την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης έστειλε επιστολή στην Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, με την οποία εξέφρασε και επίσημα τις επιφυλάξεις του, τη στιγμή κατά την οποία μόνο τα κλεμμένα από την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης ιερά κειμήλια είναι 800 και τα χειρόγραφα 430.
Άμεση συνάντηση με την Υπουργό Πολιτισμού ζήτησε και ο Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμων καθώς στη συμφωνία δεν συμπεριλαμβάνονται τα 50 ιερά κειμήλια τα οποία λαφυραγωγήθηκαν (χειρογράφων, παλαιτύπων κλπ) από τις Ιερές Μονές Παναγίας Καλαμούς Ξάνθης και Παναγίας Αρχαγγελιωτίσσης Ξάνθης.
Αλλά και ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου κ. Μακάριος ζητά από την Υπουργό Πολιτισμού να επεκταθεί η συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για την επιστροφή των ιερών κειμηλίων, ώστε να συμπεριληφθούν και οι θησαυροί που αφαιρέθηκαν από τις εκκλησίες του Μελενίκου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, η τελετή της επίσημης υπογραφής των σχετικών πρωτοκόλλων αύριο στη Θεσσαλονίκη θα γίνει σε στενό κύκλο με την παρουσία των Πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας. Ήδη στο επίσημο ενημερωτικό από το Μέγαρο Μαξίμου για το αυριανό πρόγραμμα του Πρωθυπουργού αναγράφονται τα εξής: “Το Σάββατο στις 10.30 θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Rumen Radev, η τελετή υπογραφής πρωτοκόλλου για την παράδοση-παραλαβή κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού”.
Διαβάστε επίσης:
Ικανοποίηση της Ιεράς Συνόδου για την επιστροφή των 48 κειμηλίων από τη Βουλγαρία
Η Μητρόπολη Σερρών χαιρετίζει την επιστροφή των ιερών κειμηλίων
Πηγή φωτογραφιών: epicenter.bg