Μήνυμα Ιλίου Αθηναγόρα για το νέο σχολικό έτος με επίκεντρο την ανθρώπινη κρίση

Μήνυμα προς τους μαθητές για το σχολικό έτος 2026-2027

Προς τους μαθητές και τις μαθήτριες των Σχολείων μας
με την ευκαιρία της έναρξης του Νέου Σχολικού έτους 2026-2027

Αγαπητά μου παιδιά,

Ένα από τα πιο συνηθισμένα ερωτήματα που ακούγονται μέσα σε μια σχολική τάξη είναι: «Σε τι μας χρειάζονται όλα αυτά;». Τι μπορεί, άραγε, να προσφέρει η Οδύσσεια, ένα ποίημα, ένα λογοτεχνικό κείμενο ή ένα γεγονός της Ιστορίας σε μια εποχή όπου η τεχνολογία βρίσκεται παντού και η πληροφορία είναι διαθέσιμη μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα;

Η απάντηση βρίσκεται ίσως σε ένα άλλο ερώτημα: Τι άνθρωποι θέλετε να γίνετε;

Ο άνθρωπος ποτέ δεν αρκέστηκε μόνο σε όσα ήταν απαραίτητα για να επιβιώσει. Δεν έχτισε σπίτια μόνο για να προστατεύεται από τον ήλιο και τη βροχή, ούτε μαγείρεψε μόνο για να μην πεινά. Αναζήτησε τη γνώση, δημιούργησε τέχνη, έγραψε ποιήματα, μελέτησε τον κόσμο και προσπάθησε να δώσει νόημα στη ζωή του. Έτσι γεννήθηκε και προχώρησε ο πολιτισμός.

Αυτόν τον κόσμο της γνώσης και του πολιτισμού σάς ανοίγει το σχολείο. Η Ιστορία αλλά και η μυθολογική αφήγηση μας διδάσκουν ότι άνθρωποι, με τις επιλογές και τις πράξεις τους, μπορούν να αλλάξουν την πορεία του κόσμου. Η Οδύσσεια δεν είναι μόνο το επικό ποίημα ενός μακρινού ταξιδιού· μιλά για τις δυσκολίες, τις επιλογές, την επιμονή, την ελπίδα και την επιστροφή — για όσα, με διαφορετικό τρόπο, συναντά κάθε άνθρωπος στη δική του πορεία. Και η γλώσσα δεν είναι απλώς λέξεις και κανόνες· είναι το μέσο με το οποίο σκεφτόμαστε, επικοινωνούμε και εκφράζουμε όσα αισθανόμαστε και πιστεύουμε.

Το σχολείο, λοιπόν, δεν υπάρχει μόνο για να σας προσφέρει γνώσεις. Σας μαθαίνει να σκέφτεστε, να αναζητάτε, να κρίνετε και να ξεχωρίζετε το αληθινό από το ψεύτικο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σήμερα, που η τεχνολογία μπορεί να μας προσφέρει αμέτρητες πληροφορίες, αλλά η κατανόηση και η σωστή αξιοποίησή τους εξαρτώνται από τη δική μας κρίση.

Καθώς αρχίζει η νέα σχολική χρονιά, σας εύχομαι να την υποδεχθείτε με χαρά, περιέργεια και διάθεση για προσπάθεια. Να μη φοβάστε τις δυσκολίες ούτε τα λάθη, γιατί και μέσα από αυτά μαθαίνουμε και προχωρούμε. Το σχολείο δεν σας βοηθά μόνο να αποκτήσετε γνώσεις· σας βοηθά, λίγο λίγο, να διαμορφώσετε τον άνθρωπο που θέλετε να γίνετε.

Εύχομαι από καρδιάς σε όλες και όλους υγεία, δύναμη, πρόοδο και μια δημιουργική χρονιά, γεμάτη όμορφες εμπειρίες.

Καλὴ καὶ εὐλογημένη χρονιά!

Ο Μητροπολίτης
†Ο Ιλίου, Αχαρνών & Πετρουπόλεως
Αθηναγόρας

Μήνυμα Μητροπολίτου Ιλίου προς τους εκπαιδευτικούς για το σχολικό έτος 2026-2027

Προς τους εκπαιδευτικούς των σχολείων μας,
με την ευκαιρία του νέου σχολικού έτους 2026-2027

Αγαπητές /Αγαπητοί μου,

«Η κρίση συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι το παλιό πεθαίνει και το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί: σε αυτό το μεσοδιάστημα εμφανίζονται τα πιο ποικίλα νοσηρά φαινόμενα».

Στο σημείο αυτό συναντάται η αγωνία πολλών να μην επαναληφθεί η βαρβαρότητα που σκίασε πολλές φορές την ανθρωπότητα. Να μην κινδυνεύσουν οι ανθρώπινες κοινωνίες από νέα συρματοπλέγματα που απομονώνουν τους ανθρώπους, που δημιουργούν νέα γκέτο. Βρισκόμαστε στο κέντρο μιας εποχής γεμάτης αβεβαιότητα και κινδύνους.

Η αβεβαιότητα δεν είναι αποκλειστικά αρνητική. Αποτελεί όμως πρόκληση για όλους μας. Πρόκληση αναστοχασμού. Νοσηρά φαινόμενα βλέπουμε παντού. Δεν πρέπει όμως να παρασυρθούμε σε μια ατέρμονη συζήτηση περί του κακού που μας πολιορκεί αλλά να γυμνάσουμε τα μάτια μας να ξεχωρίσουν το λαμπερό που είναι ψευδές ώστε να μπορούν να ξεχωρίσουν την αλήθεια. Αν η «Παιδεία σημαίνει κατ’ αρχήν και κυρίως ξερίζωμα» τότε έχουμε ανοίξει ένα δρόμο που θυμίζει τη φράση του Χριστού « αν θες να κερδίσεις τη ζωή σου πρέπει να τη χάσεις».

Ο δρόμος ξεκινά από το ξερίζωμα προσκολλήσεων σε αντιλήψεις που κρατούν το σχολείο δέσμιο στην απομνημόνευση και στην επιδίωξη της επίδοσης, που θεωρούν την τεχνολογία ως μέθοδο επίλυσης όλων των προβλημάτων και όχι τον άνθρωπο που την χειρίζεται. Το ξερίζωμα όμως αποτελεί και δυνατότητα απελευθέρωσης και ανοίγματος στο πρόσωπο του Άλλου.

«Η παιδεία ξεριζώνει τον άνθρωπο από τη φυσική και κοινωνική συνθήκη του και τον συστήνει ως πνευματικό και ηθικό ον… ικανό να θέτει ερωτήματα για τον εαυτό του, την κοινωνία και τον κόσμο… να θέτει και να υπερασπίζεται αξίες και να αναλαμβάνει την ευθύνη του έναντι των άλλων ανθρώπων».

Η μεθόρια εποχή μας δεν χρειάζεται την καταφυγή στη νοσταλγία ενός ρομαντικού παρελθόντος ούτε την προσμονή ενός άπιαστου μέλλοντος αλλά την ελπίδα που πηγάζει από «το χρυσάφι, το ασήμι και τα πολύτιμα πετράδια» της εργασίας σας.

Καλή και ευλογημένη χρονιά!

Ο Μητροπολίτης
†Ο Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως
ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ