Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ιερά Μητρόπολη Καστορίας

Ἀγαπητοί ἀδελφοί,

Ὁ Ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, στό ἔργο του Περί θείων ὀνομάτων, κάνει ἀναφορά στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Γράφει ὅτιστήν θέα τοῦ ἱεροῦ σκηνώματός Της, ὅλοι οἱ παρευρισκόμενοι Ἀπόστολοι καί Ἱεράρχεςθέλησαν νά ὑμνήσουν, κατά τήν δύναμή του ὁ καθένας, «τήν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα τῆς Θεαρχικῆς ἀσθενείας».

«Ἀπειροδύναμος ἀγαθότης τῆς Θεαρχικῆς ἀσθενείας». Τί σημαίνει αὐτή ἡ θεολογική φράση;

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής,ἑρμηνεύοντας τόν ὅρο «Θεαρχική ἀσθένεια»,λέγει ὅτι ἀναφέρεται στήν ἑκούσια κένωση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ. Γράφει: Ἐδῶ λέγει (ὁ Ἅγιος Διονύσιος) Θεαρχική ἀσθένεια τήν ἑκούσια συγκατάβαση τοῦ Υἱοῦ (καί Λόγου τοῦ Θεοῦ), πού ἔφθασε μέχρι τήν πρόσληψη τῆς ἀνθρώπινης φύσης, χωρίς τήν ἁμαρτία.

Συγχρόνως, «Θεαρχική ἀσθένεια» ἐννοεῖ καί ὅλην «τήν ἔνσαρκον αὐτοῦ πενιχράν πτωχείαν», πού σχετίζεται μέ τόν τρόπο τῆς γεννήσεως, τίς συνθῆκες τοῦ βίου Του, καί τόν σταυρικό θάνατό Του μαζί μέ τούς κακούργους ληστές(Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἱεροθέου, «Θεομητορικές Ἑορτές»).

Ἤδη, στό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα τῆς Ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου (Φιλιπ. β´ 5-11), γίνεται ἀναφορά στήν «Θεαρχική ἀσθένεια», ἤτοι τήν κένωση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦκαί τήν ταπείνωση τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ὁποῖος «ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμόν ἡγήσατο τό εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾿ ἑαυτόν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτόν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ».

*

Στήν Θεαρχική ἀσθένεια, συνάπτεται ἡ ἀπειροδύναμη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ἀπειροδύναμη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἐνέργειά Του. Ἀπειροδύναμος εἶναι ὁ Θεός. Ἀπειροδύναμη καί ἡ ἐνέργεα τοῦ Θεοῦ. Ἡ ὁποία γνωρίζεται ἀπό τούς θεόπτες Ἁγίους ὡς ἀγάπη καί ἀγαθότητα: «ὁ Θεός ἀγάπη ἐστίν» (Α´ Ἰω. δ´)·ὡς φῶς καί ἀλήθεια: «ὁ Θεός φῶς ἐστι καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδεμία» (Α´ Ἰω. α´) καί«ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή» (Ἰω. ιδ´)· ὡς ζωή καί ἀνάσταση: «ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή» (Ἰω. ια´)· ὡς εὐθύτητα καί δικαιοσύνη: «ὅτι εὐθύς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν καὶ οὐκ ἔστιν ἀδικία ἐν αὐτῷ» (Ψαλμ. 91).

Μέ τήν ἀπειροδύναμη ἀγαθή ἐνέργειά Του, δηλαδή μέ τήν ἀγάπη Του καί γιά τήν ἀγάπη Του, ὁ Θεός δημιουργεῖ:

ἐκ τοῦ μή ὄντος, τό εἶναι

ἐκ τοῦ μηδενός, τά σύμπαντα

ἐκ τοῦ σκότους, τό φῶς

ἐκ τῆς ἀνοργάνου ὕλης, τήν ζωή

ἐκ τοῦ πηλοῦ, τόν ἄνθρωπο.

Ὄχι μόνο δημιουργεῖ τά ἀνωτέρω, ἀλλά τά συντηρεῖ καί προνοεῖ γι᾽ αὐτά, ἰδιαιτέρως γιά τόν ἄνθρωπο, τόν ὁποῖον ἔπλασε κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσίν Του. Ἔτσι, ἡ ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ:

συγχωρεῖ καί μεταμορφώνει

θεραπεύει καί ἐπουλώνει

ὑψώνει τούς ταπεινούς

ταπεινώνει τούς ὑψηλόφρονες

ἀποδίδει τό δίκαιο

ἀνασταίνει νεκρούς

ποιεῖ τούς ἀνθρώπους, παιδιά τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ἀπειροδύναμη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ φανερώθηκε μέ τήν ἐνανθρώπησή Του. Γι᾽ αὐτό καί ὁ Χριστός, μιλώντας στόν Νικόδημο, τόν κρυφό μαθητή, καί θέλοντας νά τοῦ φανερώσειπόσο ἀγάπησε ὁ Θεός τόν κόσμο, δέν φέρει ὡς ἀπόδειξη τήν ἐκ τοῦ μή ὄντος δημιουργία τοῦ σύμπαντος. Ἀλλά φέρει ὡς ἀπόδειξη τῆς ἀπείρου ἀγάπης Του τήν Θεαρχική ἀσθένειά Του: «οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεός τόν κόσμον, ὥστε τόν υἱόν αὐτοῦ τόν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν μὴ ἀπόλυται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ἰω. γ´).

Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ γίνεται υἱός τοῦ ἀνθρώπου, ὥστε τά παιδιά τῶν ἀνθρώπων νά γίνονται παιδιά τοῦ Θεοῦ.

Καί αὐτή ἡ Θεαρχική ἀσθένεια, ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Λόγου, ὑπηρετήθηκε ἀπό τήν Κυρία Θεοτόκο.

Γιά τόν λόγο αὐτό οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Ἱεράρχες πού συμμετεῖχαν στήν ἐξόδιο Ἀκολουθία τῆς Θεοτόκου, βλέποντας τό ἱερό σκήνωμά της, ὕμνησαν τήν Ἐνανθρώπηση τοῦ Λόγου, τό Μέγα αὐτό Θαῦμα τῆς ἀπειροδυνάμου ἀγαθότητος, τό ὁποῖο ὑπηρέτησε ἡ Παναγία μας.  

*

Σήμερα, ἀγαπητοί ἀδελφοί, οἱ «θεοί» τοῦ κόσμου αὐτοῦ ἀνταγωνίζονται τίνος οἱ ὀπαδοί θά νικήσουν, καταστρέφοντας ὁ ἕνας τόν ἄλλον. Ὁ σύγχρονος κόσμος ὀπισθοδρομεῖ σέ θρησκεῖες καί κοσμοθεωρίες ρατσιστικές. Πιστεύει σέ ἐπίγειους μεσσιανισμούς. Ὀπισθοδρομεῖ στό «ὀφθαλμόν ἀντί ὀφθαλμοῦ». Καί ὑποχωρεῖ ἀκόμη πιό πίσω στούς νόμους τῆς ζούγκλας, ὅπου κυριαρχοῦν οἱ «δυνατοί».

Οἱ νέες τεχνολογίες, ἀντί νά συμβάλλουν στήν εἰρήνη, τήν δικαιοσύνη καί τήν λιτότητα,περιπλέκουν ὅλο καί περισσότερο τήν ζωή μας καί δημιουργοῦν δαιμονικά φονικά ὅπλα. Ἡ πλεονεξία καταστρέφει καί αὐτό τό σπίτι πού ἔκτισε ὁ Θεός γιά τόν ἄνθρωπο: τήν γῆ καί τό φυσικό περιβάλλον.

Γιά τόν κόσμο μας αὐτόν ὁ σύγχρονος Ἅγιος Σωφρόνιος ὁ Ἀθωνίτης, παρατηρεῖ:

«Ἄν περιορίσουμε τήν θεωρία τοῦ εἶναι μόνο στά ὅρια τῆς γῆς, τότε δέν μένει σέ μᾶς τίποτε ἄλλο παρά μόνο ἡ ἀπόγνωση· καί ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ γιά πολλές ὑπάρξεις πού δέν προστατεύθηκαν, ἀλλά πέθαναν νέες καί στήν οὐσία ἐντελῶς ἀθῶες, ἐμφανίζεται ὑπερβολικά ἀνεπαρκής.

Ἡ προσοχή μας συγκεντρώνεται μᾶλλον σέ μιά ἄλλη πλευρά, ὄχι στίς ἐξωτερικές ἀκαταστασίες καί στίς ἐξωτερικές καταστροφές, Ὄχι.

Αὐτή ἡ ἄλλη πλευρά ἔγκειται στό ὅτι τό αἰώνιο Φῶς ἦλθε στόν κόσμο, γιά νά δώσει τόν Ἑαυτό Του στούς ἀνθρώπους, νά ἑνωθεῖ μέ αὐτούς, καί οἱ ἄνθρωποι δέν Τό δέχονται. Καί αὐτό συνίσταται ἡ κύρια θλίψη μας. Ὅλα τά ὑπόλοιπα εἶναι παρερχόμενες λεπτομέρειες σέ σύγκριση μέ τήν Θεία ἀπειρότητα, ἁπλές περιστάσεις τῆς καθημερινῆς ἐμπειρίας μας» (Ἁγίου Σωφρονίου, Πνευματικά κεφάλαια).

Ἀγαπητοί ἀδελφοί

Ἡ ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, εἶναι ἑορτή τῆς Μητέρας τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ὑπηρέτησε τήν Θεαρχική ἀσθένεια καί φανέρωσε στόν κόσμο τήν ἀπειροδύναμη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ.

Ἄς μή παρασυρόμαστε ἀπό τήν ἀνίσχυρη δύναμη τοῦ κόσμου. Ἄς μή χάσουμε τήν συμμετοχή μας στήν Ἑορτή τῆς Θεοτόκου, γιά τίς παρερχόμενες λεπτομέρειες.

Μαζί μέ τούς Ἀποστόλους καί τούς Ἱεράρχες, ἄς ὑμνοῦμε «τήν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα τῆς Θεαρχικῆς ἀσθενείας» ὡς παιδιά τῆς Θεοτόκου, ὡς παιδιά τοῦ Θεοῦ.

Μέ θερμές εὐχές

Ὁ Μητροπολίτης

† Ὁ Καστορίας Καλλίνικος