Με λαμπρότητα η πόλη της Καστοριάς τίμησε τον προστάτη και πολιούχο της Άγιο Μεγαλομάρτυρα Μηνά τον Θαυματουργό και μάζί την συμπλήρωση των 114 ετών από την απελευθέρωσή της από τον τουρκικό ζυγό (1912).
Οι ακολουθίες της εορτής τελούνται στο Ιερό Μεταβυζαντινό Παρεκκλήσιο Παναγίας Μουζεβίκη (Άγιος Μηνάς), όπου διασώζεται περίφημη αγιογραφία του Αγίου.
Φέτος στις λατρευτικές εκδηλώσεις συμμετέχουν προσκεκλημένοι του Σεβ. Ποιμενάρχη κ. Καλλινίκου, οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας και Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ. Χρυσόστομος.
Την παραμονή της εορτής, αφού πραγματοποιήθηκε η υποδοχή του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Μηνά, έμπροσθεν του Ιερού Παρεκκλησίου, εν συνεχεία τελέσθηκε ο Πολυαρχιερατικός Εσπερινός.
Αρχιερατικό Συλλείτουργο
Την κυριώνυμο ημέρα τελέσθηκε ο Όρθρος και το Αρχιερατικό Συλλείτουργο, προεξάρχοντος και ομιλούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Ιλίου κ. Αθηναγόρα και συλλειτουργούντων των δύο Μητροπολιτών.
Τους τρεις Μητροπολίτες πλαισίωσαν: εκ της Ι.Μ. Τρίκκης ο Αρχιμ. π. Αχίλλιος Τσούτσουρας και ο διάκονος π. Χρυσόστομος Κοτίδης, εκ της Ι.Μ. Ιλίου ο Αρχιμ. π. Παίσιος Παράσχος και εκ της Ι.Μ. Καστορίας ο Αρχιμ. π. Παντελεήμων Δόνες, π. Χρήστος Μεσημέρης και ο διάκονος π. Νικόδημος Προβατίδης, ενώ χρέη τελετάρχη είχε ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως μας π. Ελευθέριος Συτιλίδης.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Αθηναγόρας, κατά το κήρυγμά του, ανέπτυξε τη θεολογική σημασία της εννοίας του μάρτυρος και της ιδιότητος του Αγίου ως ελευθερωτού, με αφετηρία το χωρίο από την προφητεία του Ησαία: «Γίνεσθέ μοι μάρτυρες». Ακολούθως, υπογράμμισε ότι ο Χριστός εφανέρωσε τη θεότητά Του μέσα από την εκούσια ταπείνωση, το Πάθος και τη Σταύρωσή Του. Αναφερόμενος στη φωνή του Θεού Πατρός κατά τη Βάπτισή Του, υπενθύμισε ότι ο Χριστός αποκαλύπτεται ως ο αγαπητός Υιός, ο οποίος εκπληρώνει με απόλυτη υπακοή το θέλημα του Πατρός, μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού.
Στη συνέχεια, ο Σεβασμιώτατος ανέφερε ότι ο Χριστός, μέσα στην πορεία της Εκκλησίας διά μέσου των αιώνων, αναδεικνύει τους Αγίους ως δικούς Του εκλεκτούς και τους προσφέρει στον κόσμο ως μαρτυρία της αγάπης και της σωτηρίας του Θεού.
Αναφερόμενος στον Άγιο Μηνά, τόνισε ότι η μαρτυρία του αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κα-στοριά, καθώς συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική απελευθέρωση της πόλεως. Ωστόσο, όπως επεσήμανε, η ιδιότητά του ως ελευθερωτού δεν περιορίζεται στην ιστορική και τοπική διάσταση, αλλά αποκτά ευρύτερο πνευματικό περιεχόμενο, καθώς ο Άγιος αναδεικνύεται και ελευθερωτής των ψυχών των ανθρώπων. Αυτό συμβαίνει επειδή ο ίδιος γνώρισε και βίωσε την αληθινή ελευθερία, η οποία δεν είναι ανεξάρτητη από την αγάπη, αλλά γεννιέται μέσα από αυτήν και εκφράζεται με την προσφορά προς τον συνάνθρωπο.
Ολοκληρώνοντας το κήρυγμά του, ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι ο Άγιος Μηνάς, με τη μαρτυ-ρία και την προσφορά του, εφανέρωσε ακόμη και στον μικρό αυτόν τόπο την οικουμενική αγάπη του Θεού. Παράλληλα, ανέδειξε ότι η αληθινή ελευθερία αποτελεί καρπό της αγάπης και της έμπρακτης προσφοράς, καλώντας τους πιστούς να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Αγίου, ώστε να βιώσουν ουσιαστικά την ελευθερία που χαρίζει ο Θεός μέσα στην Εκκλησία.
Κατά την απόλυση της Θείας Λειτουργίας, αφού ευλογήθηκαν τα εορταστικά κόλλυβα, ο Σεβ. Μη-τροπολίτης μας κ. Καλλίνικος αναφέρθηκε στη μεγάλη ιστορική και εθνική σημασία της απελευθερώσεως της Καστοριάς, στις 11 Νοεμβρίου 1912, υπενθυμίζοντας τις θυσίες των Μακεδο-νομάχων και των αγωνιστών κατά τον Μακεδονικό Αγώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στη συμβολή του τότε Μητροπολίτου Καστορίας Ιωακείμ Λεπτίδου, ο οποίος, με τη σοφία και τη σύνεσή του, συνέβαλε καθοριστικά στις διαβουλεύσεις που οδήγησαν στην αναίμακτη απελευθέρωση της πόλεως.
Στη συνέχεια, τόνισε ότι η ελευθερία δεν αποτελεί μόνο αγαθό που κατακτάται με αγώνες και θυσίες, αλλά και ευθύνη που απαιτεί διαρκή προσπάθεια για τη διατήρηση και την αξιοποίησή της. Κάλεσε τους πιστούς να διατηρούν ζωντανή τη χαρά και τον ενθουσιασμό της ελευθερίας, να αποφεύγουν τις μικρότητες και τα καθημερινά συμφέροντα και να φανούν αντάξιοι των αγώνων και των οραμάτων εκείνων που θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
Ακολούθως, ευχαρίστησε τους προσκεκλημένους Αρχιερείς, τις Αρχές, τους κληρικούς, τους μαθη-τες, τις μαθήτριες με τους γονείς και εκπαιδευτικούς τους, τους συλλόγους και όλους όσοι συνέβαλαν στις εορταστικές εκδηλώσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανταπόκριση της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών ανακαινίσεως του Ιερού Παρεκκλησίου, καθώς και στην προοπτική αναπλάσεως του περιβάλλοντος χώρου σε συνεργασία με τον Δήμο.
Τέλος ευχήθηκε σε όλο το εκκλησίασμα, σε όλους τους Καστοριανούς και τις Καστοριανές και σε όλο τον Ελληνισμό όπου γης, για την σημερινή ημέρα.
Ιερά Λιτανεία
Αμέσως μετά σχηματίσθηκε μεγαλοπρεπής λιτανευτική πομπή.
Προπορευόταν το λάβαρο του ελευθερωτού Αγίου Μηνά και η Ελληνική σημαία και εν συνεχεία οι σημαιοφόροι των σχολείων της Καστοριάς, τα μέλη των Πολιτιστικών Συλλόγων και Ομίλων της Καστοριάς, όλοι παραδοσιακά ενδεδυμένοι, ο Ερυθρός Σταυρός κ.α.
Εν συνεχεία τα παιδιά από το σύστημα προσκόπων Καστοριάς και η Φιλαρμονική του στρατού συ-νόδευαν την Ιερά Εικόνα του Στρατηλάτου Αγίου Μηνά, την οποία είχε πλαισιώσει άγημα του στρατού.
Ακολούθως οι ιερείς με το Ιερό Ευαγγέλιο και τα Ιερά Λείψανα του Αγίου, οι διάκονοι, οι τρεις Αρχιερείς, οι Άρχοντες και ο λαός.
Η Ιερά Πομπή κατευθύνθηκε στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό, όπου την ιερά εικόνα και τα λείψανα του Αγίου υποδέχθηκαν οι πανηγυρικές καμπανοκρουσίες και οι ιερείς του Ναού.
Κατόπιν έγινε η έπαρση της Ελληνικής σημαίας από τον Μητροπολίτη Καστοριάς, την Βουλευτή και τον Περιφερειάρχη και η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνού.
Έλευσις του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας για τα Ελευθέρια
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η υποδοχή της Α.Ε. του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κυρίου κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, στα προπύλαια του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού, από τον Σεβ. Μητροπολίτη κ. Καλλίνικο.
Ακολούθως τελέσθηκε η Πανηγυρική Δοξολογία επί τη απελευθερώσει της Πόλεως και η ανάγνωση της ευχαριστηριακής ευχής, παρουσία του Εξοχωτάτου ΠτΔ κ. Κωνσταντίνο Τασούλα, του εκπροσώπου της Ελληνικής Κυβερνήσεως Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαρ-γαρίτη Σχοινά, του ενδοξοτάτου Αρχηγού ΓΕΣ κ. Γεωργίου Κωστίδη και όλων των Αρχών, Φορέων, Διευθυντών των Σωμάτων Ασφαλείας, Αντιδημάρχων, Περιφερειακών και Δημοτικών Συμβούλων, μαθητών και μαθητριών, συλλόγων, άλλων στρατιωτικών και εκπροσώπων δημοσίων προσώπων και φορέων.
Κατά την επίσημη Δοξολογία ο Σεβασμιώτατος κ. Καλλίνικος προσεφώνησε τον ΠτΔ κ. Κωνστα-ντίνο Τασούλα ως εξής:
«Ἐξοχώτατε Πρόεδρε τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας,
Ἐπιτρέψτε μου νά σᾶς καλωσορίσω καί ἐγώ ὡς Μητροπολίτης Καστορίας, μαζί μέ τούς δύο ἐκλεκτούς Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρα καί Τρίκκης, Γαρδικίου καί Πύλης κ. Χρυσόστομο.
Νά σᾶς καλωσορίσω στήν Καστοριά, στήν γῆ ὅπου χύθηκε πολύ αἷμα, καθότι εἶχε τεθεῖ ὡς τό ὅριο ξένων μεγαλοϊδεατισμῶν πού ἀγνοοῦσαν τήν ἱστορία.
Καί ἐνῶ χύθηκε τόσο αἷμα, ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ ὅρισε ἀναίμακτη τήν ἡμέρα τῶν Ἐλευθερίων της!
Τὴν σημασία τῆς ἀπελευθέρωσης τῆς Καστοριᾶς ἐπιβεβαιώνει ἡ παρουσία σας σήμερα ἐδῶ κ. Πρόεδρε,
Καλῶς ἤρθατε στήν ἐλεύθερη Καστοριά, ὅπως τήν ὀνειρεύονταν οἱ κάτοικοί της καθ᾽ ὅλη τήν ὑπερπεντακοσιετῆ περίοδο τῆς σκλαβιᾶς.
Ὅπως τήν ὀνειρευόταν ὁ οἰκουμενικός Ἕλληνας καί εὐγενικός ἥρωας Παῦλος Μελᾶς, γράφοντας στήν σύζυγό του Ναταλία καί τά μέλη τῆς οἰκογενείας του:
«Σοῦ στέλλω 2 φύλλα κυκλαμήνων τῆς Μακεδονίας. Εἴθε μίαν ἡμέραν νά ἔλθετε αἱ ἴδιαι νά τά κόψετε. Ἡ ὡραιότης τῶν μερῶν τούτων εἶναι ἀπερίγραπτος… Χίλια φιλιά μακεδονικά εἰς σέ καί εἰς τούς ἄλλους» (Δευτέρα 8 Μαρτίου 1904, ὥρα 10 π.μ.).»
Ὅπως τήν ὀνειρευόταν ὁ θρυλικός Μητροπολίτης Καστοριᾶς Γερμανός Καραβαγγέλης, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος στήν ταφή τῶν ὀστῶν τοῦ Παύλου Μελᾶ, μετά τό τριετές μνημόσυνό του, γράφει:
«Τή νύχτα τοῦ μνημόσυνου ἄνοιξα ἕνα τετράγωνο τάφο ἐμπρός στήν Ἁγία Τράπεζα καί ἐκεῖ ἀποθέσαμε τά ἱερά λείψανα (τοῦ Παύλου Μελᾶ). Ἔπειτα ἔβαλα μιά τετράγωνη πλάκα ἀπό πάνω, τήν ἐσφράγισα μέ τσιμέντο κι ἔμειναν ἐκεῖ περιμένοντας τήν ἡμέρα τῆς ἀπελευθερώσης τῆς Μακεδονίας, πού εὐτυχῶς δέν ἄργησε νά ἔρθη· καί μένουν, νομίζω, ἀκόμα καί σήμερα ἐκεῖ, κοντά στον τόπο τοῦ ἡρωϊκοῦ θανάτου του».
Ὅπως τήν ὀνειρευόμαστε καί ἐμεῖς τήν Καστοριά:
Ἐλεύθερη, δηλαδή: δημιουργική, ζωντανή, γεμάτη ἐλπίδα, γεμάτ η νεολαία, πού ἐνσαρκώνει τήν ἐλπίδα. Μιά Καστοριά πού νά κρατᾶ τά παιδιά της κοντά της.
Ἔτσι ὀνειρευόμαστε τήν Καστοριά.
Καί γι᾽ αὐτό προσπαθοῦμε.
Καί ἐκθέτουμε ἐπιγραμματικά τά ὄνειρά μας, ἐνώπιόν σας, ἐξοχώτατε κ. Πρόεδρε, καθότι Σεῖς ἐκφράζετε καί στηρίζετε τά ὄνειρα ὅλων τῶν Ἑλλήνων, γιά συνέχεια, γιά ζωή, γιά πρόοδο καί γιά ἀρετή.
Καί γιά τόν πρόσθετο λόγο, ὅτι κατάγεστε ἀπό τήν Ἤπειρο, ἀπό τά ἡρωϊκά Γιάννενα, πού ἔχουν πορεία παράλληλη μέ τήν Δυτική Μακεδονία.
Θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά σᾶς προσφέρω μιά εἰκόνα τοῦ Ἐλευθερωτῆ τῆς Καστοριᾶς, Ἁγίου Μηνᾶ τοῦ Θαυματουργοῦ, μέ ἕνα σύμβολο τῆς προσευχῆς καί μέ τοπικά ἀγαθά, εὐλογίες τοῦ Θεοῦ καί προϊόντα τοῦ κόπου τῶν Καστοριανῶν.
Καλῶς ἤλθατε, κύριε Πρόεδρε.»
Μετά το πέρας της Δοξολογίας, ο Σεβασμιώτατος κ. Καλλίνικος ξενάγησε τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας στο Ιερό Επισκοπείο και στο μπαλκόνι του, όπου ο κ. Πρόεδρος θαύμασε την μοναδική φυσική ομορφιά της Αρχόντισσας Καστοριάς.
Ακολούθως ο Εξοχώτατος, ο Σεβασμιώτατος και όλες οι Αρχές, κατευθύνθηκαν στην Πλατεία Μα-κεδονομάχων, όπου τελέσθηκε η Επιμνημόσυνη Δέηση και η κατάθεση στεφάνου από τον κ. Πρόεδρο.
Τέλος πραγματοποιήθηκε η μεγάλη μαθητική και στρατιωτική παρέλαση και το μεσημέρι της ιδίας ημέρας, η αναγόρευση του Εξοχωτάτου ΠτΔ ως επίτιμου Δημότη Καστοριάς.
Να σημειωθεί ότι οι ιερές ακολουθίες, η λιτανεία και η παρέλαση μεταδόθηκαν ζωντανά σε όλο τον κόσμο, μέσω του εκκλησιαστικού τηλεοπτικού σταθμού «4Ε» και των Ραδιοφωνικών Σταθμών των Ιερών Μητροπόλεων Καστορίας «Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος» και Τρίκκης «Αγιος Οικουμένιος».
Δείτε ΕΔΩ περισσότερες φωτογραφίες από το συλλείτουργο
Δείτε ΕΔΩ περισσότερες φωτογραφίες από την έλευση του Προέδρου της Δημοκρατίας