Με την συμμετοχή πλήθους κληρικών, εκπαιδευτικών και μαθητών, πραγματοποιήθηκε, το πρωί της Τρίτης 17 Φεβρουαρίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας, η Επιστημονική Ημερίδα, με τίτλο: «“Την γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική” – Η Ελληνική Γλώσσα ως Οικουμενική Αξία», η οποία διοργανώθηκε από την η Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας και την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πελοποννήσου.
Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον ορισμό της 9ης Φεβρουαρίου, από την UNESCO, ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας και στόχο είχε την ανάδειξη της οικουμενικής ακτινοβολίας της ελληνικής γλώσσας, της διαχρονικής και παγκόσμιας συμβολής της στον πολιτισμό, τη φιλοσοφία και την επιστήμη και του θεμελιώδους ρόλου που αυτή διαδραμάτισε ανά τους αιώνες.
Την έναρξη των εργασιών της Ημερίδας κήρυξε, εκπροσωπώντας τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο, ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως, Αρχιμανδρίτης Φίλιππος Χαμαργιάς, ο οποίος ανέγνωσε και το μήνυμά του, αφού πρώτα προέτρεψε τους παρευρισκόμενους να τηρήσουν ενός λεπτού σιγής, στη μνήμη της Μεγάλης Ελληνίδας, Ιστορικού και Βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, η οποία ήταν ίσως η μεγαλύτερη πρέσβειρα της Ελληνικής Γλώσσας και Ιστορίας σε όλον τον Κόσμο.
Μετά τους σύντομους χαιρετισμούς του Αντιπεριφερειάρχη Μεσσηνίας κ. Στάθη Αναστασόπουλου και του Διευθυντή της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πελοποννήσου κ. Δημ. Οικονομόπουλου, ακολούθησαν οι εισηγήσεις των προσκεκλημένων ομιλητών, με πρώτη την εισήγηση του κ. Γεωργίου Κουμουτσάκου, Πρέσβη – Μόνιμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στην UNESCO, με θέμα “Η παγκόσμια αναγνώριση της γλώσσας μας. Η διπλωματική πτυχή και η επόμενη μέρα”, η οποία καθήλωσε το ακροατήριο.
Στη συνέχεια ακολούθησε η εισήγηση του κ. Ανδρέα Μαρκαντωνάτου, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με θέμα “Η Ελληνική Γλώσσα. Από τη μνήμη της ανθρωπότητας στο ήθος του μέλλοντος”, δίνοντας το πανεπιστημιακό πρόσημα στη βαρύτητα και αξία του θέματος. Τελευταία παρουσιάστηκε η εισήγηση του κ. Ιωάννη Σόλαρη, Τακτικού Επόπτη Ποιότητας Εκπαίδευσης ΔΔΕ Μεσσηνίας, Συμβούλου Εκπαίδευσης Φιλολόγων Μεσσηνίας, με θέμα “Λόγος και Μάθηση: Η Ελληνική Γλώσσα ως θεμέλιο της σύγχρονης γνώσης και εκπαίδευσης”, η οποία έθεσε τους προβληματισμούς και την αγωνία των εκπαιδευτικών της Μέσης Εκπαίδευσης για το μέλλον της Ελληνικής Γλώσσας.
Μετά το πέρας των εισηγήσεων ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις από το κοινό και εποικοδομητικός διάλογος και εκλήθη ο Πρωτοσύγκελλος να κλείσει τις εργασίας της Ημερίδας, ο οποίος αφού συνεχάρη τους εισηγητές για τις εμπεριστατωμένες ομιλίες τους, εξέφρασε, για μια ακόμη φορά τις ευχαριστίες του Σεβασμιωτάτου προς αυτούς, αλλά και προς τους παριστάμενους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, τον κ. Αντιπεριφερειάρχη, τον εκπρόσωπο του Δημάρχου Καλαμάτας και Πρόεδρο του Δημ. Συμβουλίου κ. Αναστ. Ηλιόπουλο, τους διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας κ. Θεοφανία Σιούτη και κ. Ιωάννη Φραγκή, καθώς και τον Επιχειρηματία κ. Ευστάθιο Καρέλια.
Αναλυτικά το μήνυμα του Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου:
«Τή γλῶσσα μου ἔδωσαν Ἑλληνική» (Ὀδ. Ἐλύτης, Ἄξιον ἐστιν, 1959)
Ἡ 9η Φεβρουαρίου ὁρίστηκε ἀπό τό Ἐκτελεστικό Συμβούλιο τῆς UNESCO, ὕστερα ἀπό τήν πρωτοβουλία τοῦ Μονίμου Ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος στήν UNESCO κ. Γεωργίου Κουμουτσάκου, ὡς ἡ «Παγκόσμια Ἡμέρα Ἑλληνικῆς Γλώσσας».
Ἡ ἀπόφαση αὐτή ἐπιβεβαιώνει ὄχι μόνο τόν σεβασμό στήν διαχρονία τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας, ὡς φορέα πολιτισμοῦ, κιβωτοῦ ἀξιῶν καί ὀργάνου ἔκφρασης, δημιουργίας καί συνεννόησης ἀλλά διατρανώνει καί τήν οἰκουμενικότητά τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας στήν πολιτιστική κληρονομιά τῆς ἀνθρωπότητας.
40 αἰῶνες προφορικῆς παράδοσης καί 35 αἰῶνες γραπτῆς «ἡ ἑλληνική γλῶσσα δέν ἔπαψε ποτέ νά ὁμιλεῖται…, χωρίς ποτέ νά ὑπάρξει κενό» (Γ. Σεφέρης).
Ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα, ὡς «πρωτογλῶσσα» και μητέρα ἄλλων γλωσσῶν, μέ «σπερματικό-γονιμοποιητικό» ρόλο καί διαχρονική πορεία, ἔχει προσφέρει τά μέγιστα στή διαμόρφωση τοῦ ἐπιστημονικοῦ λεξιλογίου, στήν ἔκφραση τῆς τέχνης στήν λογοτεχνία, στήν εὐαγγελική- βιβλική παράδοση και στήν γραμματολογία, ἐκκλησιαστική καί θύραθεν.
Ἱστορικά ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα κατέχει καίρια θέση στή γλωσσική ἔκφραση καί διατύπωση θεμελιωδῶν ἐννοιῶν καί λέξεων τῆς εὐρωπαϊκῆς καί τῆς εὐρύτερης διανόησης, μέ ἐκφράσεις οἱ ὁποῖες ἀποδεικνύουν ὅτι προέρχονται ἀπό τήν πρόσληψη λέξεων, ὅρων καί ἐννοιῶν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας.
Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς πρόσληψης ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα διαχρονικά καί οἰκουμενικά παραμένει ἀνεξάντλητη πηγή τῆς διεθνοῦς ἐπιστημονικῆς ὁρολογίας στήν ἰατρική, στά μαθηματικά, στή φυσική, στή χημεία, στή μηχανική, στήν ἀστρονομία, στήν κβαντομηχανική, στή θεολογία, στή φιλοσοφία, στίς ἀνθρωπιστικές καί κοινωνικές ἐπιστῆμες.
Ὁ Ἕλληνας φιλοσοφικός λόγος καί οἱ διαχρονικές ἀξίες τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ἐξάλλου εἶναι ἡ βάση, πάνω στήν ὁποία στηρίχθηκε καί ἀναπτύχθηκε καί ἡ φιλοσοφία τῆς Δύσης καί διατυπώθηκαν οἱ ἀρχές τῶν σύγχρονων κοινωνικῶν καί οὑμανιστικῶν κινημάτων.
Ὁλόκληρος ὁ Δυτικός Πολιτισμός στηρίζεται σέ λέξεις καί ὅρους τούς ὁποίους δανείστηκε ἀπό τήν Ἑλλάδα, τόσο γλωσσικά, ὅσο καί πολιτισμικά. Εἶναι χαρακτηριστική ἡ διαπίστωση ὅτι «ἄν ἡ Ἑλλάδα ζητοῦσε πίσω τίς λέξεις πού ἔχει δανείσει στόν Δυτικό Πολιτισμό, αὐτός θά εἶχε καταρρεύσει» (Ἀκαδημαϊκός Jacquelline de Romilly).
Γιά ὅλους αὐτούς τούς λόγους ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα ἀπολαμβάνει «ἀξίως καί δικαίως» τῆς παγκόσμιας ἀναγνώρισης, προβολῆς καί τιμῆς.
Ὅμως ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς τιμῆς, τῆς ἀξίας καί τῆς προσφορᾶς ὁ ἐπετειακός αὐτός ἑορτασμός δέν πρέπει νά ἀποτελέσει μόνο μία ἁπλή ἀνάμνηση ἤ ἐπισήμανση. Πρέπει ἀπαραίτητα καί ἐπιτακτικά νά ἀποτελέσει τήν ἀφορμή ὥστε ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα νά μήν κινδυνεύει ἀπό τήν περιθωριοποίηση, τήν ἐγκατάλειψη καί τήν κακοποίηση, τόσο στήν ἐκπαίδευση ὅσο καί στή γενικότερη νεοελληνική πραγματικότητα.
Ἐάν θέλουμε πραγματικά νά εἴμαστε ἀληθινοί Εὐρωπαῖοι, θά πρέπει νά διασώσουμε καί νά προστατεύσουμε τήν Ἑλληνική Γλῶσσα πρώτιστα στήν πρωτοβάθμια καί δευτεροβάθμια ἐκπαίδευση, γιατί δέν μπορεῖ ὁ «λειτουργικός ἀναλφαβητισμός» νά χαρακτηρίζει τά νέα παιδιά, ἐπιβεβαιώνοντας τήν ἀδυναμία ἐπαρκοῦς κατανόησης τοῦ γραπτοῦ καί προφορικοῦ ἕλληνος λόγου, μέ συνέπειες τήν δυσκολία στή σκέψη, στήν ἔκφραση, στήν ἐπικοινωνία, στήν ὀρθή κρίση, ἐπιλογή καί ἀντίληψη.
Δέν μπορεῖ ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα καί ὁ Ἑλληνικός Πολιτισμός νά ἀνθοῦν στή Κίνα, στήν Ἰαπωνία, στόν Καναδᾶ, στήν Ἀμερική καί στά Εὐρωπαϊκά Πανεπιστήμια καί νά συζητοῦμε σήμερα στό ἐκπαιδευτικό γίγνεσθαι ἐάν χρειάζονται ἀναβάθμιση οἱ ἀνθρωπιστικές σπουδές στά Πανεπιστήμια τῆς Πατρίδος μας, ὅπου ἐπιβεβαιώνεται ἐπιστημονικά καί ἐρευνητικάἡ διαχρονία τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας καί ἀποδεικνύεται ἱστορικά ἡ δυναμικότητα καί δημιουργικότητάς της.
Ἀνάλογη εὐαισθησία καί προσοχή θά πρέπει νά ἐπιδείξουμε καί γιά τήν προβολή καί ἐνίσχυση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας στήν Ἑλληνική Ὁμογένεια. Ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα ἀποτελεῖ τό διακριτικό γνώρισμά μας στήν πολυγλωσσία καί πολιτισμικότητα ἐνῶ μαζί μέ τήν ἱστορία, τήν γεωγραφία καί τόν χριστιανισμό ἀποτελεῖ τήν ἐγκύστωση σέ ὅ,τι χαρακτηρίζουμε ὡς Ἑλληνικό Πολιτισμό.
Τά προβλήματα ἐπιβίωσης τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας δέν ἐπιλύονται μόνο μέ νομοθετικές ρυθμίσεις ἀλλά μέ τήν προστασία τήν προβολή, τήν συνεχῆ ἀξιοποίηση καί τήν δημιουργική ἐκμετάλλευσή της, δηλαδή ὡς σεβασμό στήν ἱστορία καί ἀναγνώριση τῆς προσφορᾶς της στό σήμερα και τῆς συμβολῆς της στήν ἀνάπτυξη, τήν πρόοδο καί τήν ἰσόρροπη εὐημερία τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καί τῶν πολιτῶν Της.
Ἡ παροῦσα λοιπόν Ἡμερίδα προσβλέπει στήν εὐαισθητοποίηση καί τήν ἀφύπνισή μας στό συγκεκριμένο ζήτημα, ἐάν θέλουμε νά εἴμαστε συνεπεῖς μέ ὅ,τι κληρονομήσαμε καί τό ὁποῖο καλούμεθα νά κληροδοτήσουμε στίς ἐπερχόμενες γενεές τῶν Ἑλλήνων καί τῶν Εὐρωπαίων Πολιτῶν.
Γιά τόν λόγο αὐτό εὐχαριστῶ πολύ τόν Μόνιμο Ἀντιπρόσωπο τῆς Ἑλλάδος στήν UNESCO Ἐντιμότατο κ. Γεώργιο Κουμουτσᾶκο, γιά τήν συμβολή του καί τήν συμμετοχή του, παρά τον φόρτο τῶν ὑποχρεώσεών του, ὡς ἐπίσης καί τούς δύο Ὁμιλητές, τόν Ἐλλογιμώτατο Καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Ἀνδρέα Μαρκαντωνᾶτο καί τόν Δρ. Ἰωάννη Σόλαρη.
Ἰδιαίτερες εὐχαριστίες ὀφείλω στούς Ἐκπαιδευτικούς καί στούς Κληρικούς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως γιά τήν σημερινή τους παρουσία ἀλλά καί ὃλους ὃσοι συμμετέχουν καί παρίστανται..
Γιά τήν ὀργάνωση τῆς παρούσης Ἡμερίδας, συνεργάστηκαν ὁ Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μεσσηνίας Ἀρχιμ. Φίλιππος Χαμαργιᾶς καί ἡ Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας καί Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης μέ ἐπικεφαλῆς τόν κ. Δημήτρη Οἰκονομόπουλο, τούς ὁποίους καί συγχαίρω και τούς εὐχαριστῶ.
