Ο Μητροπολίτης Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ. Χρυσόστομος απευθύνεται με εγκύκλιο προς τους Πολιτιστικούς Συλλόγους της Ιεράς Μητροπόλεως θίγοντας το ζήτημα του συντονισμού των τοπικών πανηγυριών με το λατρευτικό πρόγραμμα των ενοριών.
Ο Σεβασμιώτατος αναφέρεται στο φαινόμενο της διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων την παραμονή των τοπικών εορτών, κατά την ώρα του πανηγυρικού Εσπερινού. Όπως τονίζει, η πρακτική αυτή συχνά δυσκολεύει τη συμμετοχή πιστών και μελών των συλλόγων στις ιερές ακολουθίες.
«Ὁ Πανηγυρικὸς Ἑσπερινός, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πνευματικὴ ἔναρξη τῆς ἑορτῆς, στερεῖται τῆς συμμετοχῆς πολλῶν ἀνθρώπων», σημειώνει ο Μητροπολίτης Τρίκκης, ενώ υπογραμμίζει και τις συνέπειες των πολύωρων εκδηλώσεων για τη συμμετοχή των πιστών στην επόμενη ημέρα και στη Θεία Λειτουργία.
Για τον λόγο αυτό, ο Μητροπολίτης κ. Χρυσόστομος προτείνει τα παραδοσιακά πανηγύρια και οι πολιτιστικές δράσεις να πραγματοποιούνται κατά την κυριώνυμη ημέρα της εορτής, σε απογευματινές ή βραδινές ώρες, ώστε να προηγείται η συμμετοχή του λαού στον Εσπερινό και στη Θεία Λειτουργία.
Επιπλέον, στην εγκύκλιο γίνεται ειδική μνεία στις ημέρες νηστείας. Ο Σεβασμιώτατος παρακαλεί τους διοργανωτές να αποφεύγουν την προσφορά αρτύσιμων εδεσμάτων, ιδιαίτερα κρεάτων, και να μεριμνούν για νηστίσιμες επιλογές, ως ένδειξη σεβασμού προς την εκκλησιαστική παράδοση.
Ο Μητροπολίτης διευκρινίζει ότι η παρέμβασή του δεν έχει χαρακτήρα επιβολής ή αντιπαράθεσης, αλλά αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενότητας και της συνεργασίας. «Ἡ Ἐκκλησία καὶ οἱ πολιτιστικοὶ φορεῖς δὲν θὰ λειτουργοῦν παράλληλα ἢ ἀνταγωνιστικά, ἀλλὰ θὰ συνεργάζονται», αναφέρει, θέτοντας ως κοινό στόχο μία εορτή όπου η πίστη, η παράδοση και η τοπική κοινωνία θα συμπορεύονται αρμονικά.
Αναλυτικά η εγκύκλιος του Μητροπολίτη Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ. Χρυσοστόμου:
Ὅταν ἡ Πίστη καὶ ἡ Παράδοση Συμπορεύονται
Π ρ ό ς
τοὺς Προέδρους καὶ τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια
τῶν Πολιτιστικῶν Συλλόγων
τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Εἰς τάς ἕδρας των
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Μὲ αἰσθήματα ἀγάπης καὶ ἐκτιμήσεως ἀπευθύνομαι πρὸς ὅλους ἐσᾶς, ποὺ μὲ τὴ δράση καὶ τὴν προσφορά σας ὑπηρετεῖτε τὸν πολιτισμό, διατηρεῖτε ζωντανὲς τὶς παραδόσεις τοῦ τόπου μας καὶ συμβάλλετε στὴν κοινωνικὴ συνοχὴ τῶν ἐνοριῶν καὶ τῶν χωρίων μας.
Ἡ Ἐκκλησία πάντοτε ἀνεγνώριζε τὴν ἀξία τοῦ πολιτισμοῦ, ὅταν αὐτὸς ἐκφράζει τὶς αὐθεντικὲς παραδόσεις τοῦ λαοῦ μας καὶ γίνεται ἀφορμὴ συναντήσεως, συνεργασίας καὶ ἑνότητος. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἐπιθυμοῦμε νὰ συνεχίσουμε νὰ πορευώμεθα μαζί, μὲ πνεῦμα ἀλληλοσεβασμοῦ καὶ καλῆς συνεργασίας.
Τὰ τελευταῖα χρόνια παρατηρεῖται σὲ ἀρκετὲς ἐνορίες, στὴν πόλη καὶ τὰ χωριά μας, τὸ φαινόμενο οἱ πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις ποὺ διοργανώνονται πρὸς τιμὴν τῶν Ἁγίων ἢ τῆς Ἑορτῆς τῆς πανηγυριζούσης ἐνορίας νὰ πραγματοποιῶνται τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς, δηλαδὴ τὴν ἴδια ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποία τελεῖται ὁ Πανηγυρικὸς Ἑσπερινός.
Ἀναγνωρίζουμε ὅτι ἡ πρόθεση ὅλων εἶναι νὰ τιμηθοῦν οἱ Ἅγιοι καὶ οἱ Ἑορτές καὶ νὰ ἀναδειχθεῖ ἡ τοπικὴ παράδοση. Ὡστόσο, στὴν πράξη δημιουργεῖται μία δυσκολία. Πολλοὶ πιστοί, ἀλλὰ καὶ μέλη τῶν συλλόγων, ἀναγκάζονται νὰ μὴ συμμετέχουν στὶς λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις τῆς Ἐκκλησίας, ἐπειδὴ προετοιμάζονται γιὰ τὶς πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις. Ἔτσι, ὁ Πανηγυρικὸς Ἑσπερινός, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πνευματικὴ ἔναρξη τῆς ἑορτῆς, στερεῖται τῆς συμμετοχῆς πολλῶν ἀνθρώπων.
Ἐπιπλέον, δὲν μποροῦμε νὰ παραβλέψουμε ὅτι πολλὲς ἀπὸ τὶς πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις παρατείνονται μέχρι τὶς πρῶτες πρωινὲς ὧρες. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἀρκετοὶ ἀπὸ τοὺς συμμετέχοντες, εἴτε λόγω τῆς κοπώσεως εἴτε λόγω τῆς πολύωρης διασκεδάσεως, ἀδυνατοῦν νὰ παρευρεθοῦν τὸ ἐπόμενο πρωὶ στὴ Θεία Λειτουργία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν κορύφωση τῆς πανηγύρεως.
Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, σᾶς παρακαλῶ θερμὰ νὰ ἐξετάσετε τὴ δυνατότητα, ἀπὸ ἐδῶ καὶ στὸ ἐξῆς, οἱ πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις καὶ τὰ παραδοσιακὰ πανηγύρια νὰ πραγματοποιῶνται κατὰ τὴν κυριώνυμη ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, κατὰ τὶς ἀπογευματινὲς ἢ βραδινὲς ὧρες. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ θὰ μποροῦν ὅλοι νὰ συμμετέχουν στὸν Ἑσπερινό, στὴ Θεία Λειτουργία καὶ στὶς λοιπὲς λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις τῆς ἐνορίας καὶ στὴ συνέχεια νὰ ἀπολαμβάνουν τὶς ὄμορφες πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις ποὺ διοργανώνουν οἱ σύλλογοι.
Ἔτσι, ἡ Ἐκκλησία καὶ οἱ πολιτιστικοὶ φορεῖς δὲν θὰ λειτουργοῦν παράλληλα ἢ ἀνταγωνιστικά, ἀλλὰ θὰ συνεργάζονται, προσφέροντας μία ὁλοκληρωμένη γιορτή, ὅπου ἡ πίστη καὶ ἡ παράδοση θὰ συμπορεύονται πρὸς ὄφελος ὅλων.
Παραλλήλως, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω γιὰ ἕνα σημαντικὸ θέμα, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ ἔνδειξη σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ τοῦ τόπου μας. Ὅταν οἱ ἐκδηλώσεις πραγματοποιοῦνται σὲ ἡμέρες νηστείας ποὺ ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία, πρέπει νὰ ἀποφεύγεται ἡ προσφορὰ ἀρτυσίμων ἐδεσμάτων καὶ ἰδιαιτέρως κρεάτων. Ἡ πρόβλεψη νηστίσιμων ἐδεσμάτων δὲν στερεῖ τίποτε ἀπὸ τὴ χαρὰ τῆς γιορτῆς· ἀντιθέτως, φανερώνει τὸν σεβασμὸ ὅλων πρὸς τὴν Ἑορτὴ ποὺ τιμᾶται καὶ πρὸς τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση τοῦ τόπου μας.
Ἡ παροῦσα ἐγκύκλιος δὲν ἀποσκοπεῖ στὴν ἐπιβολὴ κανόνων οὔτε στὴ δημιουργία ἀντιπαραθέσεων. Ἀντιθέτως, ἐκφράζει τὴν ἐπιθυμία τῆς τοπικῆς μας Ἐκκλησίας νὰ ἐπικαιροποιηθοῦν ὁρισμένες πρακτικές, ὥστε νὰ ἀποφεύγονται ἀχρείαστες παρεξηγήσεις καὶ νὰ ἐνισχύεται ἀκόμη περισσότερο ἡ συνεργασία Ἐκκλησίας καὶ πολιτιστικῶν συλλόγων.
Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὅλοι μοιραζόμεθα τὸν ἴδιο στόχο: οἱ πανηγύρεις τῶν ἐνοριῶν μας νὰ ἀποτελοῦν ἀφορμὴ προσευχῆς, ἑνότητος, πολιτισμοῦ καὶ χαρᾶς. Ὅταν ἡ λατρεία προηγῆται καὶ ὁ πολιτισμὸς ἀκολουθεῖ ὡς φυσικὴ συνέχεια τῆς γιορτῆς, τότε τιμᾶται πραγματικὰ ἡ Ἑορτή, ὠφελεῖται ἡ τοπικὴ κοινωνία καὶ ἐνισχύεται ἡ ἑνότητα τοῦ λαοῦ μας.
Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὴ μέχρι σήμερα ἄριστη συνεργασία μας καὶ προσβλέπω στὴ συνέχισή της μὲ τὸ ἴδιο πνεῦμα ἀμοιβαίου σεβασμοῦ καὶ ἀγάπης.
Μετὰ πατρικῶν εὐχῶν,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ
† Ο ΤΡΙΚΚΗΣ, ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ ΚΑΙ ΠΥΛΗΣ Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Σ