Το πρωί του Σαββάτου 15 Αυγούστου εορτάστηκε με λαμπρότητα η Θεομητορική Εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά του Βερμίου, παρουσία του Εξοχωτάτου Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα και των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών του τόπου.
Στο Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος, ενώ έλαβαν μέρος οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Άρτης κ. Καλλίνικος, Κηφισίας κ. Κύριλλος, ο οποίος χοροστάτησε στην ακολουθία του Όρθρου, Λαρίσης κ. Ιερώνυμος και ο Ποιμενάρχης, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, ο οποίος κήρυξε και τον θείο λόγο.
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας όπως κάθε χρόνο πραγματοποιήθηκαν οι καθιερωμένες βραβεύσεις και δόθηκαν οι υποτροφίες σε αριστούχους του Μακροχωρίου εις μνήμη των αδικοχαμένων μαθητών του ατυχήματος των Τεμπών (2003). Τις διακρίσεις απένειμε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων επέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκ μέρους του Συμβουλίου του Πανελληνίου Ιερού Προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά τον Μεγαλόσταυρο των Κομνηνών της Τραπεζούντος, που αποτελεί την κορυφαία τιμητική διάκριση που απονέμεται.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με τήν ιερά Λιτανεία της θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας Σουμελά και το τρισάγιο ενώπιον του μνημείου του Αλεξάνδρου Υψηλάντη.
Στο δεξί αναλόγιο έψαλε ο Άρχοντας Πρωτοψάλτης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας κ. Γρηγόριος Παπαεμμανουήλ μετά χορού ιεροψαλτών, ενώ στο αριστερό αναλόγιο έψαλε ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Σουμελά κ. Βασίλειος Μαυράγκανος μετά χορού ιεροψαλτών.
Της εκκλησιαστικής τάξεως επιμελήθηκαν ο Καθηγούμενος του Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Σουμελά Αρχιμ. Παντελεήμων Παπαεμμανουήλ και ο εφημέριος της Παναγίας Σουμελά Αρχιμ. Χριστόδουλος Μετεντζίδης.
Ομιλία Σεβασμιωτάτου:
«Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι, ἐν σοί Παρθένε, ἄχραντε».
Πανηγυρικά διασαλπίζει σήμερα, ἑορτή τῆς ἐνδόξου Κοιμήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὁ ἱερός τῆς Ἐκκλησίας ὑμνογράφος, τήν ἀσύλληπτη αὐτή γιά τόν ἀνθρώπινο νοῦ πραγματικότητα, τή νίκη ἔναντι τῶν ὅρων τῆς φύσεως, ἡ ὁποία πραγματώνεται στό ἱερό καί σεβάσμιο πρόσωπο τῆς Παναγίας Παρθένου.
Καί δέν εἶναι ἁπλῆ ἡ νίκη, διότι ὅλη ἡ ζωή τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου εἶναι μία νίκη τῶν ὅρων τῆς φύσεως. Ἀπό τή γέννησή της μέχρι τή γέννηση τοῦ Υἱοῦ της καί μέχρι τή σεπτή Κοίμησή της οἱ ὅροι τῆς φύσεως νικῶνται· «παρθενεύει γάρ τόκος, καί ζωήν προμνηστεύεται θάνατος», ὅπως ποιητικά συνοψίζει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ μελωδός.
Νίκη τῶν ὅρων τῆς φύσεως «ἐν σοί Παρθένε, ἄχραντε».
Ποιός εἶναι αὐτός πού νικᾶ;
Εἶναι αὐτός πού ἔθεσε τούς ὅρους. Εἶναι ὁ Δημιουργός τῆς φύσεως, ὁ τά πάντα ἐν σοφίᾳ ποιήσας Θεός. Καί ὅμως δέχεται νά ἀναιρέσει ὁ ἴδιος ὅ,τι ὅρισε. Δέχεται, γιατί ἡ ἀγάπη του γιά τή σωτηρία τοῦ πλάσματός του, γιά τή σωτηρία τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου, ὑπερβαίνει τή δικαιοσύνη του. Δέχεται, γιατί ἡ ὑπακοή τῆς Παρθένου Κόρης τῆς Ναζαρέτ στό σχέδιο τῆς ἀγάπης του νά δανείσει τήν ἀνθρώπινη σάρκα στόν Υἱό καί Λόγο τοῦ Θεοῦ ὁλοκληρώνει τή συγκατάβασή του.
Ἔτσι ἡ Παρθένος Κόρη γίνεται Μητέρα τοῦ Θεοῦ καί παραμένει Παρθένος. Γίνεται Μητέρα τῆς Ζωῆς, γι᾽ αὐτό καί μετά τήν Κοίμησή της «θάνατος αὐτήν οὐκ ἐκράτησεν, ἀλλ᾽ ὡς Μητέρα τῆς Ζωῆς πρός τήν Ζωήν μεταβέβηκε» καί παρέμεινε «ἀεί ζῶσα» Ἀειπάρθενος.
Καί ἐάν οἱ ὅροι τῆς φύσεως νικῶνται στό πρόσωπο τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἀπό τήν ἀγάπη καί τήν εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο, ὁ ἄνθρωπος ἐπιχειρεῖ στίς ἡμέρες μας νά νικήσει τούς ὅρους τῆς φύσεως κινούμενος ἀπό τήν ὑπερηφάνεια, τό συμφέρον ἤ τήν πλεονεξία του. Ἐπιχειρεῖ ὁ ἄνθρωπος ἀνεπιτυχῶς νά νικήσει τούς ὅρους τῆς φύσεως, γιά νά ἀποδείξει τή ἰσχύ του καί τήν πρόοδό του στήν ἐπιστήμη καί τήν τεχνολογία, καί νομίζει ὅτι μπορεῖ νά ὑποκαταστήσει ἤ καί νά καταργήσει τόν Θεό. Τίς θλιβερές ὅμως συνέπειες αὐτῆς τῆς προσπαθείας τίς βλέπουμε καί τίς ζοῦμε δυστυχῶς ὅλοι, ἀπό τόν πύργο τῆς Βαβέλ μέχρι τήν καταστροφή τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος καί τήν κλιματική ἀλλαγή καί ὅ,τι αὐτή συνεπάγεται γιά τή ζωή μας καί τόν κόσμο μας.
«Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι, ἐν σοί, Παρθένε, ἄχραντε», ψάλλουμε σήμερα πανηγυρικά καί εὐφρόσυνα σήμερα στό ἱερό αὐτό κατοικητήριο τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, στή νέα Ἱερά Μονή τῆς Παναγίας Σουμελᾶ, στό Ἱερό Προσκύνημα τῆς Παναγίας τοῦ Πόντου, ὅπου χιλιάδες Πόντιοι, λάτρεις τῆς Παναγίας Παρθένου, φίλοι καί ὑποστηρικτές τῶν δικαίων τοῦ Ποντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ συνέρρευσαν καί φέτος ἀπό κάθε γωνία τῆς γῆς μέ πρῶτον τόν ἐξοχώτατο Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος ἦλθε γιά νά ἀσπασθεῖ τήν ἱστορική καί χαριτόβρυτο εἰκόνα τῆς Σουμελιώτισσας Παναγίας, τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ θρησκευτικοῦ καί ἐθνικοῦ κειμηλίου, ἐπί τοῦ ὁποίου εἶναι ἀποτυπωμένη ἡ ἱστορική πορεία, οἱ ἀγῶνες, τά δάκρυα καί οἱ καημοί ἑκατομμυρίων Ποντίων ἀνά τούς αἰῶνες· ὁ ὁποῖος ἦλθε γιά νά τιμήσει τήν Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου μας, πρός τήν ὁποία εἶναι γνωστή ἡ εὐλάβειά του, ἀλλά καί τήν ἱστορία καί τήν προσφορά καί τούς ἀγῶνες τοῦ Ποντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ γιά τήν ἀναγνώριση τῶν δικαίων του καί τῆς μεγάλης ἀδικίας πού ὑπέστη μέ τήν ἀπάνθρωπη γενοκτονία του, δίκαια τά ὁποῖα ὑπερασπίσθηκε καί ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καί Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου.
Στά πρόσωπα ὅλων τῶν παρόντων, ὅλων τῶν εὐσεβῶν προσκυνητῶν τῆς Παναγίας Παρθένου πού κατακλύζουν τίς ἡμέρες αὐτές τό ἱερό καθίδρυμα τῆς Παναγίας Σουμελᾶ, τό ὁποῖο ἀποτελεῖ καύχημα καί κλέος τοῦ Ποντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀλλά καί τεκμήριο τῆς μεγάλης εὐλαβείας του πρός τήν Κυρία Θεοτόκο, ἐπιβεβαιώνεται γιά ἀκόμη μία φορά ἡ ἀλήθεια τῶν λόγων τοῦ ἱεροῦ ποιητοῦ: «Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι ἐν σοί, Παρθένε, ἄχραντε».
Ναί, ἀποτελεῖ ὄντως νίκη τῆς Παναγίας Παρθένου, νίκη τῶν ὅρων τῆς φύσεως, τό γεγονός ὅτι παρά τούς διωγμούς καί τίς τραγωδίες πού ὑπέστη ὁ Ποντιακός Ἑλληνισμός, παρά τόν βίαιο καί ἄδικο ξερριζωμό ἀπό τίς πατρογονικές ἑστίες τοῦ Πόντου, ὅπου ἄκμαζε γιά αἰῶνες, καί τόν ὁποῖο ὑπέστη μέ σκοπό νά ἐξοντωθεῖ ὁριστικά καί νά μήν ὑπάρχει πλέον, παρά τίς κακουχίες καί τίς ταλαιπωρίες πού ὑπέμεινε στούς δρόμους τῆς προσφυγιᾶς, δέν χάθηκε, δέν ἔσβυσε, δέν ἐξαφανίσθηκε. «Ἀνθεῖ καί φέρει κι ἄλλο».
Ἄνθισε καί πάλι καί πύργωσε τό νέο ἱερό κατοικητήριο τῆς Παναγίας Σουμελᾶ, ἐδῶ στό Βέρμιο τῆς Ἠμαθίας, γιά νά ἀποτελεῖ τόν θρόνο τῆς Παναγία Παρθένου, τῆς προστάτιδός του καί τῆς θαυματουργοῦ εἰκόνος της ἀπό τό ἱστορικό μοναστήρι τῆς Παναγίας Σουμελᾶ τοῦ Πόντου.
Καί εἶναι ἐδῶ γιά νά θυμίζει καί νά μαρτυρεῖ αὐτό τό θαῦμα πού ὄχι μόνο ἐκφράζεται στό πρόσωπο τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἀλλά καί τό ὁποῖο ἐπιτελεῖ ἡ Παναγία Παρθένος χάριν τῶν εὐσεβῶν τέκνων της, χάριν ὅσων προστρέχουν στήν ἀγάπη της καί ἐπικαλοῦνται τή βοήθεια καί τήν προστασία της.
Γι᾽ αύτό καί νά εἴμεθα βέβαιοι ὅτι στά προβλήματα πού μᾶς φαίνονται ἄλυτα, στίς δυσκολίες πού φαντάζουν ἀνυπέρβλητες, στίς συνθῆκες πού δείχνουν κάποτε ζοφερές, στίς δυσοίωνες ἐξελίξεις τῆς ἱστορίας καί τοῦ κόσμου πού μᾶς ἀνησυχοῦν ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος εἶναι παροῦσα καί μπορεῖ νά ἐπέμβει σωστικά νικώντας γιά χάρη μας καί τούς ὅρους ἀκόμη τῆς φύσεως, ἀρκεῖ νά εἴμεθα καί ἐμεῖς κοντά της, ἀκλόνητοι καί ἑνωμένοι, καί νά τήν τιμοῦμε πάντοτε, ἐκφράζοντας τήν ἀγάπη καί τόν σεβασμό μας στήν ἱερά μορφή της ἀλλά καί τήν πίστη μας σ᾽ Αὐτήν ὡς Μητέρα τοῦ Κυρίου καί Προστάτιδά μας, ἐπαναλαμβάνοντας τούς στίχους τοῦ ἱεροῦ ὑμνογράφου: «Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι ἐν σοί, Παρθένε, ἄχραντε, … σώζοις ἀεί Θεοτόκε τήν κληρονομίαν σου».
Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νά ἐκφράσω κλείνοντας τίς ὁλοκάρδιες εὐχαριστίες καί τήν εὐγνωμοσύνη μου πρός τούς συλλειτουργοῦντες Ἁγίους Ἀρχιερεῖς, τούς Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Σερρῶν καί Νιγρίτης κ. Θεολόγο, Ἄρτης κ. Καλλίνικο, Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καί Ὠρωποῦ κ. Κυρίλλου καί Λαρίσης καί Τυρνάβου κ. Ἱερωνύμου, γιά τήν παρουσία καί τή συμμετοχή τους στήν ἱερά αὐτή πανήγυρη καί τήν τιμή πού μᾶς κάνουν λαμπρύνοντάς την.
Ἐκφράζω τίς εὐχαριστίες μου ὅλως ἰδιαιτέρως πρός τόν ἐξοχώτατο Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος τιμᾶ μέ τήν παρουσία του τόσο τήν Παναγία Μητέρα ὅσο καί τόν Ποντιακό Ἑλληνισμό καί τό ἔργο πού ἐπιτελεῖται στό ἱερό αὐτό Καθίδρυμα.
Εὐχαριστῶ ἀπό καρδίας καί τούς ἐκπροσώπους τῆς πολιτείας, τῶν ἐνόπλων Δυνάμεων καί τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καί ὅλους τούς εὐλαβεῖς προσκυνητές, καί εὔχομαι ταπεινά ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ Παναγία Σουμελᾶ νά σκέπει καί νά διαφυλάττει τόν Ποντιακό Ἑλληνισμό, τήν πατρίδα μας καί ὅλο τόν κόσμο καί νά εὐλογεῖ τά ἔργα καί τή ζωή μας.
Αὐτή τήν ὥρα ὅμως ἄς στρέψουμε ὅλοι τή σκέψη μας πρός τόν πρῶτο τῆς ὑπ᾽ οὐρανόν Ὀρθοδοξίας, τόν Παναγιώτατο Οἰκουμενικό μας Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαῖο, ὁ ὁποῖος θά ἐπιθυμοῦσε νά ἱερουργεῖ κατά τή μεγάλη αὐτή ἑορτή στήν ἱστορική Μονή τῆς Παναγίας Σουμελᾶ στόν Πόντο, ὅπως ἄλλες φορές.
Ἐπειδή ὅμως δυστυχῶς δέν ἐδόθη σχετική ἄδεια, εὐρίσκεται στήν Ἴμβρο, ἑορτάζοντας τήν 65η ἐπέτειο τῆς εἰς διάκονον χειροτονίας του, 65 χρόνια ἱερωσύνης.
Νά τοῦ εὐχηθοῦμε ταπεινά, υἱικά καί ἀπό καρδίας ἡ χάρη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Σουμελᾶ νά τόν διατηρεῖ πάντοτε ἐν ἀμεταπτώτῳ ὑγείᾳ, νά τόν ἐνισχύει καί νά τόν κρατύνει εἰς πολλά ἔτη, γιά νά δοξάζει μέ τό ἔργο του τόν Θεό καί ὁλόκληρη τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί νά λαμπρύνει μέ τήν πατριαρχεία του τήν Ἐκκλησία καί τόν μαρτυρικό θρόνο τοῦ Φαναρίου, ἐπί τοῦ ὁποίου ἵσταται καί τόν ὁποῖο κλεΐζει ἐπί 35 χρόνια.
“Να αναγνωρίσει και η Τουρκία τη γενοκτονία των Ποντίων”
Στην ανάγκη να καταφέρουμε να αναγνωριστεί σε όλο τον κόσμο η πραγματικότητα της Γενοκτονίας σε βάρος του Ποντιακού Ελληνισμού και να την αναγνωρίσει ακόμα και η Τουρκία, ώστε να καταδειχθεί πως παρόμοιες πρακτικές στυγερής και αποτρόπαιας εθνοκάθαρσης δεν έχουν θέση στον σύγχρονο κόσμο, αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.
Ο κ. Τασούλας είπε ότι ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι από τα πιο δυναμικά και δημιουργικά κομμάτια του Ελληνισμού και ευχήθηκε χρόνια πολλά σε όλους τους Έλληνες και τον Ελληνισμό όπου Γης.
«Για τον ελληνικό λαό η Παναγία ήταν πάντα ο στυλοβάτης του, ιδίως στις δύσκολες στιγμές της ιστορίας του, και η Παναγία εξακολουθεί τον ίδιο λαό να σκέπει ως πηγή δύναμης, παρηγοριάς και ελπίδας», δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και συνέχισε: «Ιδιαίτερα εδώ στις πλαγιές του Βερμίου, στην Παναγία Σουμελά, στο Ιερό αυτό Προσκύνημα, τιμούμε και γιορτάζουμε την Παντάνασσα του Ποντιακού Ελληνισμού, σε ένα τοπίο το οποίο επελέγη ακριβώς γιατί θυμίζει τις ποντιακές άλπεις της αλησμόνητης Τραπεζούντας. Για τον Ποντιακό μας Ελληνισμό η Παναγία είναι το καταφύγιο και το ιερό του σύμβολο. Ευρισκόμενοι, λοιπόν, εδώ, στην Παναγία Σουμελά, και τιμώντας αυτή τη γιορτή δεν μπορούμε παρά να αντιληφθούμε πως ο Ποντιακός Ελληνισμός έχει καταφέρει, παρά τη στυγερή Γενοκτονία που υπέστη, να αναγεννιέται σε κάθε γενιά.
Έχει καταφέρει να ζει όσο υπάρχει η Παναγία Σουμελά και εν ονόματι αυτού του Ελληνισμού και της δοκιμασίας του καθενός και της καθεμιάς και προπαντός εμείς, η Πολιτεία, είμαστε υποχρεωμένοι να καταφέρουμε να διαδοθεί σε όλο τον κόσμο και να ασπαστεί όλος ο κόσμος την ύπαρξη και την πραγματικότητα της Γενοκτονίας που υπέστη ο Ποντιακός Ελληνισμός. Να αναγνωρίσει αυτή τη Γενοκτονία ακόμη και η Τουρκία, ώστε να καταδειχθεί πως παρόμοιες πρακτικές στυγερής και αποτρόπαιας εθνοκάθαρσης δεν έχουν θέση στον σύγχρονο κόσμο. Όπως ελέχθη, ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα από τα πιο δυναμικά και δημιουργικά κομμάτια του σύγχρονου Ελληνισμού. Μια από τις πιο δημιουργικές και δυναμικές του κοινότητες. Και στο σημείο αυτό θα ήθελα να πω πως όπου έζησε, μεγαλούργησε και πρόκοψε ο Ελληνισμός και όπου επί αιώνες ακουγόταν η ελληνική γλώσσα, σε εκείνα τα σημεία, όπως είναι και η Τραπεζούντα, σε εκείνα ακριβώς τα σημεία το ελληνικό αποτύπωμα παραμένει όχι μόνο ανεξίτηλο, αλλά και καθοριστικό για εκείνο τον τόπο».
