Με αφορμή τη συμπλήρωση 250 ετών από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος απευθύνεται με εγκύκλιο προς τον κλήρο και τον λαό, συνδέοντας τις αρχές της ελευθερίας και της ισότητας με την ορθόδοξη χριστιανική ανθρωπολογία.
Στην Αρχιεπισκοπική Εγκύκλιο υπενθυμίζεται ότι η φετινή επέτειος έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς σηματοδοτεί «διακόσια πενήντα χρόνια ἀπὸ τὴ Διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας», η οποία έθεσε τα θεμέλια για «τὴ χώρα τῶν ἐλευθέρων καὶ τὴν πατρίδα τῶν γενναίων».
Ο Αρχιεπίσκοπος υπογραμμίζει ότι, ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες έφθασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, «ὅλοι μετέχουμε στὴν εὐλογία τῆς ὑπηκοότητας σὲ αὐτὴ τὴ θαυμαστὴ χώρα». Παράλληλα, επισημαίνει ότι καμία χώρα ή κοινωνία δεν υπήρξε ποτέ τέλεια, σημειώνοντας όμως πως οι ΗΠΑ επιδίωξαν διαχρονικά να παραμείνουν πιστές στις αρχές της Διακήρυξης και στα αναφαίρετα δικαιώματα της «ζωῆς, τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἐπιδίωξης τῆς εὐτυχίας».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεολογική θεμελίωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. «Ὡς ὀρθόδοξοι χριστιανοί», αναφέρει ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος, «ἀναγνωρίζουμε ὅτι κάθε πρόσωπο ἔχει πλασθεῖ κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ», ενώ προσθέτει ότι ο Δημιουργός «μᾶς ἔπλασε μὲ ἀπαραβίαστα δικαιώματα».
Η εγκύκλιος δεν παραλείπει να αναφερθεί στις κοινωνικές ανισότητες, τονίζοντας ότι η αρχή της ισότητας ενώπιον του Θεού, παρότι θεωρείται «αὐταπόδεικτη», συχνά δεν επιβεβαιώνεται στην πράξη. Για τον λόγο αυτό, ο Αρχιεπίσκοπος καλεί τους πιστούς να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των άλλων, «ὅσο διαφορετικοὶ κι ἂν μᾶς φαίνονται».
Όπως σημειώνει, η αξία του ανθρώπινου προσώπου δεν εξαρτάται από «τὸν τόπο, τὸν πολιτισμό, τὴ γλώσσα ἢ τὴν προσωπικότητα», αλλά από την εικόνα του Θεού, κατά την οποία δημιουργήθηκε. Η πορεία προς την καθ’ ομοίωσιν, αναφέρεται στην εγκύκλιο, πραγματώνεται με «τὴν ἀγάπη, τὴ συμπόνια, τὸ ἔλεος, τὴ συγχώρηση» και με την ακολουθία των ιχνών του Χριστού.
Κλείνοντας, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής καλεί το ελληνορθόδοξο πλήρωμα να παραμείνει ενωμένο κατά την ιστορική αυτή επέτειο και να «οἰκοδομοῦμε ἐπάνω στὶς αὐταπόδεικτες ἀλήθειες τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐλευθερίας», τις οποίες χαρακτηρίζει θεμέλιο της ζωής, της δημοκρατίας και της ευτυχίας.
Αναλυτικά η εγκύκλιος του Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδόφορου για την 4η Ιουλίου:
Πρὸς τοὺς Σεβασμιωτάτους καὶ Θεοφιλεστάτους Ἀρχιερεῖς, τοὺς Εὐλαβεστάτους Ἱερεῖς καὶ Διακόνους, τὶς Πρεσβυτέρες καὶ τὶς Διακόνισσες, τοὺς Μοναχοὺς καὶ τὶς Μοναχές, τοὺςΠροέδρους καὶ τὰ Μέλη τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων, τοὺς Ἐντιμολογιωτάτους Ἄρχοντες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τὰ μέλη τῆς Ἡγεσίας τῶν 100, τὰ Ἡμερήσια καὶ ἈπογευματινὰΣχολεῖα, τὶς Φιλοπτώχους Ἀδελφότητες, τὴ Νεολαία, τὶς Ἑλληνορθόδοξες Ὀργανώσεις καὶ ὁλόκληρο τὸ Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς.
«Θεωροῦμε τὶς ἀλήθειες αὐτὲς ὡς αὐταπόδεικτες…»
(Ἀπὸ τὴ Διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας).
Προσφιλεῖς ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφὲς ἐν Χριστῷ,
Ἡ φετεινὴ 4η Ἰουλίου εἶναι ἰδιαιτέρως σημαντική, διότι ἑορτάζουμε διακόσια πενήντα χρόνια ἀπὸ τὴ Διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας, ἡ ὁποία ἔθεσε τὰ θεμέλια γιὰ «τὴ χώρα τῶνἐλευθέρων καὶ τὴν πατρίδα τῶν γενναίων», τὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες τῆς Ἀμερικῆς. Διακόσια πενήντα χρόνια σημαίνουν περίπου δέκα γενεὲς Ἀμερικανῶν. Κάποιοι ἔφθασαν νωρίτερα καὶἄλλοι μετανάστευσαν πολὺ ἀργότερα, ἄλλα ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ πῶς κάποιος ἔγινε Ἀμερικανὸς πολίτης, ὅλοι μετέχουμε στὴν εὐλογία τῆς ὑπηκοότητας σὲ αὐτὴ τὴ θαυμαστὴ χώρα.
Ἂν καὶ δὲν ὑπῆρξε ποτὲ τέλεια χώρα, κοινωνία, αὐτοκρατορία ἢ ἔθνος στὴν ἱστορία τοῦ κόσμου, οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες προσπάθησαν, διὰ μέσῳ ὅλων τῶν γενεῶν, νὰ μείνουν πιστὲς σὲαὐτὴ τὴ Διακήρυξη. Ὄχι μόνον τὴ Διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστη ὅτι «ἡ ζωή, ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ ἐπιδίωξη τῆς εὐτυχίας» ἀποτελοῦν ἀναφαίρετο δικαίωμα κάθε ἀνθρώπου. Ὡς ὀρθόδοξοι χριστιανοί, ἀναγνωρίζουμε ὅτι κάθε πρόσωπο ἔχει πλασθεῖ κατ᾽ εἰκόνα τοῦ θεοῦ, ἔστω κι ἂν ἡ εἰκόνα αὐτὴ τραυματίζεται καὶ ἀμαυρώνεται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Ἔτσι, ὅπως οἱ Πατέρες τοῦ Ἔθνους μας, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴ Διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας, ἀναγνωρίζουμε καὶ ἐμεῖς ὅτι ὁ «Δημιουργὸς μᾶς ἔπλασε μὲ ἀπαραβίαστα δικαιώματα…».
Ἡ θεμελιώδης ἰδέα ὅτι κάθε ἄνθρωπος εἶναι ἴσος ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἶναι μία ἀλήθεια, τὴν ὁποία οἱ Πατέρες τοῦ Ἔθνους διεκήρυξαν ὡς «αὐταπόδεικτη», ἀλλ᾽ ὅμως συχνὰ δὲνἐπιβεβαιώνεται, λόγῳ τῶν κοινωνικῶν ἀνισοτήτων καὶ ἀνισορροπιῶν. Γι᾿ αὐτό, ὅλοι μας, πιστοὶ στὸ ἀμερικανικὸ πνεῦμα, καλούμαστε νὰ διασφαλίζουμε τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων, ὅσο διαφορετικοὶ κι ἂν μᾶς φαίνονται. Διότι ἡ τελικὴ ἀξία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου δὲν πηγάζει ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ γνωρίσματα τοῦ τόπου, τοῦ πολιτισμοῦ, τῆς γλώσσας ἢ τῆς προσωπικότητας, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὴν ὁποία δημιουργήθηκε. Ἡ ἀποστολή μας εἶναι νὰ ἐργαζόμαστε καὶ νὰ ἀγωνιζόμαστε, ὥστε αὐτὴ ἡ εἰκόνα νὰ γίνει καθ᾽ ὁμοίωση. Δηλαδή, ἡ δυνατότητα τῆς κοινῆς ἀνθρώπινης φύσεως νὰ βρεῖ τὴν πλήρωσή της στὴν ἀδιάκοπη πορεία πρὸς τὴ θέωση, πρὸς τὴ θεία ζωή, μὲ τὴν ἀγάπη, τὴν συμπόνια, τὸ ἔλεος, τὴ συγχωρήση, λαμβάνοντας τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ ἀκολουθώντας τὰ ἴχνη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοὶ ἐν Κυρίῳ, εἴμαστε ἀληθινὰ εὐλογημένοι ποὺ ζοῦμε καὶ προοδεύουμε σὲ αὐτὴ τὴ γῆ, ὅπου οἱ ἀξίες τῆς αὐτοδιοίκησης συναντοῦν τὴν πίστη μας. Κατὰ τὴδιακοσιοστὴ πεντηκοστὴ ἐπέτειο τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἀμερικανικοῦ ἔθνους μας, ἂς εἴμαστε ἑνωμένοι πάντοτε καὶ νὰ οἰκοδομοῦμε ἐπάνω στὶς αὐταπόδεικτες ἀλήθειες τῆς πίστεως καὶ τῆςἐλευθερίας, οἱ ὁποῖες ἀποτελοῦν τὸ θεμέλιο τῆς ζωῆς μας, τῆς δημοκρατίας μας καὶ ἐν τέλει τῆς εὐτυχίας μας.
Νὰ ἔχετε μία εὐλογημένη ἡμέρα τῆς 4ης Ἰουλίου!
Μετὰ πατρικῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης,
† ὁ Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρος