Ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Καναδά Σωτήριος ο οποίος υπηρέτησε την τοπική Εκκλησία και κατ’ επέκταση την Ομογένεια του Καναδά επί 52 συναπτά έτη ως ιερεύς, Επίσκοπος, Μητροπολίτης και τα τελευταία χρόνια ως Αρχιεπίσκοπος, παραχώρησε την τελευταία συνέντευξη της αρχιερατείας του στον «Εθνικό Κήρυκα» του οποίου υπήρξε αφοσιωμένος καθημερινός αναγνώστης επί πολλές δεκαετίες.
Ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Καναδά Σωτήριος μιλά στον δημοσιογράφο Θεόδωρο Καλμούκο για την διαδρομή του, τα συναισθήματα του, τα ζητήματα που χρήζουν επίλυσης στην Αρχιεπισκοπή Καναδά, μιλά ακόμα και για τον θάνατο.
Η συνέντευξη
«Εθνικός Κήρυκας»: Σεβασμιότατε, ας ξεκινήσουμε με την ερώτηση ποια αισθήματα σας διακατέχουν σήμερα που έπειτα από μισό και πλέον αιώνα αρχιερατείας στον Καναδά είσθε πλέον πρώην;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Με διακατέχουν αισθήματα, ειρήνης, γαλήνης και πώς θα διέλθω το υπόλοιπο του βίου μου εν Χριστώ.
«Ε.Κ.»: Έχετε γνώμη ή σχόλιο για τον διάδοχό σας, τον Από Νέας Ιερσέης Απόστολο;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Η γνωριμία μας είναι μικρή. Έχω πληροφορηθεί πολλά για τις ικανότητές του και είμαι βέβαιος ότι όλα θα πάνε καλά. Θα του παράσχω κάθε βοήθεια που θα μου ζητήσει.
Αναμνηστική φωτογραφία από την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στον Καναδά το 1998 καθήμενος στο γραφείου του Αρχιεπισκόπου πρώην Καναδά Σωτηρίου.«Ε.Κ.»: Είχατε λόγο στην επιλογή του;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Όχι.
«Ε.Κ.»: Ούτε και για τα μάτια, που λέμε, δεν σας ρώτησε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος όταν συναντηθήκατε τη Δευτέρα 6 Ιουλίου;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Όχι.
«Ε.Κ.»: Εσείς δεν τον ρωτήσατε καν, κι αν όχι, γιατί; Άλλωστε ποιος γνωρίζει την τοπική Εκκλησία του Καναδά εσείς ή ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος εκ του μακρόθεν;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Δεν τον ρώτησα. Ο Παναγιώτατος Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος γνωρίζει καλύτερα από εμένα τους υποψηφίους, αλλά και γνωρίζει καλά τις Επαρχίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
«Ε.Κ.»: Σας παρακαλώ πείτε με ειλικρίνεια στο πλήρωμα της Αρχιεπισκοπής του Καναδά, αλλά και στην πλήθουσα Εκκλησία, σας πίεσε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος απευθείας ή εμμέσως να παραιτηθείτε για να βάλει και στην Αρχιεπισκοπή Καναδά δική του επιλογή πριν «απέλθει»;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Όλες οι απαντήσεις μου είναι απόλυτα ειλικρινείς. Ο Παναγιώτατος δεν με πίεσε ούτε άμεσα ούτε έμμεσα. Η απόφαση είναι αποκλειστικά δική μου.
«Ε.Κ.»: Σε πόσα εκατομμύρια καναδικά δολάρια ανέρχεται η περιουσία σε κτίρια, ιδρύματα, αλλά και σε ρευστό στις τράπεζες που αφήνετε πίσω σας;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Η περιουσία της Αρχιεπισκοπής μας σε κτίρια και ιδρύματα ανέρχεται περίπου σε διακόσια πενήντα εκατομμύρια ($250.000.000) καναδικά δολάρια. Το ρευστό στις τράπεζες ανέρχεται σε είκοσι εκατομμύρια ($20.000.000) και πλέον.
«Ε.Κ.»: Υπάρχουν κάποιες οφειλές και πού;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Δεν υπάρχει ουδεμία οφειλή.
«Ε.Κ.»: Ποια είναι μερικά θέματα του εκκλησιαστικού βίου του Καναδά τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Το κτίσιμο του ιερού ναού της Αγίας Βαρβάρας και του Ημερησίου Ελληνορθόδοξου σχολείου στο Markham, Ontario (υπάρχουν τα χρήματα, χρειάζεται προσοχή με τις διαδικασίες).
«Ε.Κ.»: Ποιες είναι οι σκέψεις σας για το «φαινόμενο» του Ευφραιμισμού με τα Μοναστήρια και όλα τα συν αυτώ γνωστά που τα βιώσατε εμπειρικά στον Καναδά εξ αρχής;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Για τον ερχομό της μοναστικής ζωής (Μοναστήρια) στη Β. Αμερική, κυρίως υπεύθυνοι είμαστε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος και ο ομιλών.
Είναι ένα θέμα πολύπλοκο και χρήζει άμεσης προσοχής από τα ίδια τα Μοναστήρια, τις Αρχιεπισκοπές Αμερικής και Καναδά και το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο. Φαίνεται, ότι δεν τηρούνται τα ψηφισθέντα καταστατικά και η τήρησή τους είναι απόλυτα αναγκαία, άλλως ο μοναχισμός θα ξεφύγει από τα πραγματικά ιδανικά της μοναστικής πολιτείας. Υπενθυμίζεται, ότι ο Αρχιμανδρίτης Εφραίμ Φιλοθεΐτης το έτος 1991 προσέφυγε στην «Εκκλησία» των Ρώσων της Διασποράς και επανήλθε με τις ενέργειες του αειμνήστου Πατριάρχη Δημητρίου, του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του ομιλούντος.
«Ε.Κ.»: Πώς επιθυμείτε να σας θυμούνται οι άνθρωποι στον Καναδά, κληρικοί και λαϊκοί;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Να με ενθυμούνται όπως ακριβώς είμαι. Δεν είμαι τέλειος. Προσπάθησα και προσπαθώ το καλύτερο για την Εκκλησία και ο καθένας ας κρίνει, αλλά να κρίνει δίκαια.
Ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρώην πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό χειροκροτούν τον πρώην Αρχιεπίσκοπος Καναδά Σωτήριο έπειτα από ομιλία του.
«Ε.Κ.»: Υπάρχουν κάποια πράγματα για τα οποία μετανιώνετε που κάνατε ή που δεν κάνατε αν και μπορούσατε να είχατε κάνει;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Η συνείδησή μου είναι αναπαυμένη ότι έπραξα παν το δυνατόν. Δεν σημαίνει ότι επέτυχα σε όλα, αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούσα να κάνω τα πράγματα διαφορετικά.
«Ε.Κ.»: Εσείς πού θα μείνετε, στον Καναδά σε δικό σας οίκημα ή θα μεταβείτε στην Ελλάδα;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Το μόνο πράγμα που ζήτησα από τον Παναγιώτατο ήταν να μείνω για το υπόλοιπο της ζωής μου στο διαμέρισμά μου και στο γραφείο μου στο κτίριο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής. Ο Παναγιώτατος μου απάντησε, ότι αυτό είναι αναφαίρετο δικαίωμά μου. Επομένως θα μείνω στον Καναδά χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι δεν θα ταξιδεύω για διακοπές και για να βλέπω τους δικούς μου στην Ελλάδα.
«Ε.Κ.»: Φοβάστε τον θάνατο;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Ο θάνατος είναι φυσιολογικό φαινόμενο, αλλά όλοι τον φοβούμαστε. Φοβούμαι περισσότερο την κρίση του Θεού για τις αμαρτίες μου, αλλά έχω εμπιστοσύνη στον Θεό, ότι θα είναι πολυεύσπλαχνος και με μένα.
Αναμνηστική φωτογραφία του Αρχιεπισκόπου πρώην Καναδά Σωτηρίου με την μητέρα και τα αδέλφια του.
«Ε.Κ.»: Σας υποβάλλω την ίδια ερώτηση που υπέβαλλα στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο όταν μας παραχώρησε την τελευταία συνέντευξη της Αρχιεπισκοπίας του τον Ιούνιο του 1996, ποιος είναι ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Καναδά Σωτήριος;
Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος: Είναι το φτωχόπαιδο της δωδεκαμελούς οικογένειας του Γεωργίου και της Αναστασίας Αθανασούλα που μεγάλωσε στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και πήγαινε στο Δημοτικό σχολείο ξυπόλυτο και τραγουδούσε:
Παιδί θα μείνω στην ψυχή
στο γέλιο και στα μάτια
κι αν λάχει ακόμα ν’ ανεβώ
σε τρίκορφα παλάτια.
Παιδί θα μείνω στην ψυχή
με φρόνηση στο νου μου
ελπίδα της Πατρίδας μου
καμάρι του γονιού μου.
Προσπάθησε σε όλη του τη ζωή να ζει με αυτά τα ιδανικά, τα οποία εκφράζονται στο αγαπημένο του αυτό τραγούδι το οποίο μέχρι και σήμερα τραγουδάει. Με φοβερές οικονομικές δυσκολίες και με τη βοήθεια ανθρώπων της Εκκλησίας τελείωσε το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Πανεπιστήμιο. Ενθυμούμαι και προσεύχομαι με πολλή ευγνωμοσύνη για τους μεγάλους μου ευεργέτες π. Βενέδικτο Πετράκη, τον Αρχιμανδρίτη Νικόδημο Βαληνδρά, μετέπειτα Μητροπολίτη Πατρών, για τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο και φυσικά για τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο και την Αγία και Ιερά Σύνοδο που με εξέλεξαν Επίσκοπο. Στη συνέχεια για τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, ο οποίος με την Αγία και Ιερά Σύνοδο ξεχώρισαν τον Καναδά από την Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής, τον έκαναν Μητρόπολη Τορόντο (Καναδά) και μετέπειτα την ανύψωσαν σε Αρχιεπισκοπή Καναδά και τον ομιλούντα σε Αρχιεπίσκοπο. Ευχαριστώ τον Πανάγαθο Θεό που μου χάρισε τις τόσες δωρεές Του.
ΠΗΓΗ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΚΑΣ / ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΛΜΟΥΚΟΣ