Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, αναγορεύτηκε Επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος της Σχολής Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, κατόπιν ομοφώνου αποφάσεως της Συγκλήτου αυτού, καθώς επίσης του απενεμήθη ειδική τιμητική διάκριση του Δήμου Ζακύνθου με τίτλο “Υψηλός Προστάτης των Ζακυνθινών Γραμμάτων και του Πειβάλλοντος”, σε επίσημη τελετή που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 26 Ιουνίου 2026, στην Πατριαρχική Αστική Σχολή Μαρασλή στο Φανάρι.
Στην τελετή παρέστησαν οι Αρχιερείς Σεβ. Γέρων Δέρκων κ. Απόστολος, Γέρων Πριγκηποννήσων κ. Δημήτριος, Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, Μιλήτου κ. Απόστολος, Φιλαδελφείας κ. Μελίτων, Μυριοφύτου και Περιστάσεως κ. Ειρηναίος, Ζακύνθου κ. Διονύσιος, Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος, Κυδωνιών κ. Αθηναγόρας, Σηλυβρίας κ. Μάξιμος, Προύσης κ. Ιωακείμ, Σελευκείας κ. Θεόδωρος και Αγκύρας κ. Γρηγόριος, οι Θεοφιλ. Αλικαρνασσού κ. Αδριανός και Αμορίου κ. Νικηφόρος, Κληρικοί, Μοναχοί και Μοναχές, Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μ.τ.Χ.Ε., τα μέλη της Εντίμου Ελληνικής Κυβερνήσεως Εξοχ. Υφυπουργοί Παιδείας κ. Νικόλαος Παπαϊωάννου και Ανάπτυξης κ. Σταυρος Καλαφάτης, ο Εντιμ. Δήμαρχος Λευκάδος κ. Ξενοφών Βεργίνης, έτεροι Αυτοδιοικητικοί παράγοντες, ο Εντιμ. Πρόξενος της Ελλάδος κ. Θεόφιλος Γεωργάκης, εκ προσώπου του Γενικού Προξένου της Ελλάδος στην Πόλη, με στελέχη του Γεν. Προξενείου, στελέχη του Ιονίου Πανεπιστημίου, μέλη της ομογενείας και επισκέπτες από την Ελλάδα.
Χαιρετισμούς απηύθυναν οι Εξοχ. κ. Υφυπουργοί και στη συνέχεια απενεμήθη στον Παναγιώτατο από τον Εντιμ. Δήμαρχο Ζακύνθου κ. Γεώργιο Στασινόπουλο η ειδική τιμητική διάκριση του Δήμου, κατόπιν της σχετικής ομοφώνου αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου.
Ο Δήμαρχος προσφώνησε με θερμούς λόγους τον Παναγιώτατο, ο οποίος στην αντιφώνησή του επεσήμανε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
“Με ευγνωμοσύνην αποδεχόμεθα την ανακήρυξιν της ημών Μετριότητος εις «Υψηλόν Προστάτην των Ζακυνθινών Γραμμάτων και του Περιβάλλοντος» υπό του καθ᾽ ημάς Δήμου και εκφράζομεν θερμάς ευχαριστίας, εν τω προσώπω υμών, αγαπητέ κύριε Δήμαρχε, προς τον ιστορικόν Δήμον Ζακύνθου διά την εξαιρετικήν αυτήν τιμήν προς το ταπεινόν ημών πρόσωπον.
Ο ύπατος θεσμός του Γένους, τον οποίον διακονούμεν επί τριακονταπενταετίαν όλην, υπήρξε προστάτης της παιδείας, της κατά Χριστόν αλλά και της θύραθεν. Διά της ιδρύσεως σχολείων και Ακαδημιών διέσωσε και εκαλλιέργησε την ελληνικήν γλώσσαν, την αξιακήν παρακαταθήκην και τας παραδόσεις μας, με ακτινοβολίαν εις σύμπαντα τον χώρον της καθ᾽ ημάς Ανατολής και ευρύτερον. Κατά τας τελευταίας δεκαετίας προσετέθη εις τον καλόν αγώνα της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας και η μέριμνα διά την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος, η οποία είχε και διατηρεί παγκοσμίαν απήχησιν.”
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η αναγόρευση του Παναγιωτάτου σε Επίτιμο Καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου.
Τον Οικουμενικό Πατριάρχη προσφώνησε ο Ελλογιμ. Πρύτανις Καθηγητής Ανδρέας Φλώρος [Διαβάστε ΕΔΩ την ομιλία του Ελλογιμ. κ. Φλώρου], ενώ τον Έπαινο του τιμωμένου παρουσίασε ο Πρόεδρος του Τμήματος Περιβάλλοντος Καθηγητής Ελλογιμ. κ. Χρήστος Καρύδης [Διαβάστε ΕΔΩ την ομιλία του Ελλογιμ. κ. Καρύδη].
Το Ψήφισμα του Τμήματος ανέγνωσε ο Κοσμήτορας της Σχολής Περιβάλλοντος Ελλογιμ. Καθηγητής Κωνσταντίνος Ποϊραζίδης, και το επέδωσε στον Παναγιώτατο ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου.
Ο Παναγιώτατος στην αντιφώνησή του ευχαρίστησε την Σύγκλητο του Ιονίου Πανεπιστημίου για την τιμή και επεσήμανε, μεταξύ άλλων:
“Αναμφιβόλως, το φυσικόν περιβάλλον απειλείται εις την εποχήν μας όσον ποτέ άλλοτε κατά το παρελθόν. Διεξάγεται σήμερα «ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος κατά της φύσεως». Το κυρίαρχον πρότυπον οικονομικής αναπτύξεως η «ιδονομία της οικονομίας» και ο λεγόμενος «φονταμενταλισμός της αγοράς», αι σύγχρονοι τεχνικοεπιστημονικαί εξελίξεις και ο διάχυτος ατομικός και κοινωνικός ευδαιμονισμός, οξύνουν έτι περαιτέρω τα οικολογικά προβλήματα και προοιωνίζονται νέας περιπετείας. Αι επιπτώσεις της οικολογικής κρίσεως δεν γνωρίζουν σύνορα κρατών και πολιτισμών, θίγουν δε τους όρους επιβιώσεως όχι μόνον του ανθρωπίνου γένους αλλά και της ζωής γενικώς εις τον πλανήτην. Η κλιματική κρίσις δεν είναι «μελλοντικό σενάριο», αλλά επώδυνος πραγματικότης, με την ραγδαίαν μείωσιν της βιοποικιλότητος, την αποψίλωσιν των δασών, την ρύπανσιν της ατμοσφαίρας και των θαλασσών, τας καταστροφικάς πυρκαιάς και πλημμύρας. Παρά τας αντιδράσεις και τας αντιστάσεις απέναντι εις την απειλήν αυτήν, η γεωκτονία συνεχίζεται, ενώ παραλλήλως καλλιεργείται η ανερμάτιστος άποψις ότι η φύσις έχει την δύναμιν να ανανεώνεται αφ’ εαυτής. Δεν είναι ευοίωνον το γεγονός ότι η ανθρωπότης γνωρίζει την σοβαρότητα των περιβαλλοντικών προβλημάτων και συνεχίζει να συμπεριφέρεται ως να μην εγνώριζε.
Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον είναι ευρέως γνωστόν διά τας οικολογικάς του πρωτοβουλίας, την έναρξιν των οποίων σηματοδοτεί η Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιος της Ινδίκτου του έτους 1989, διά της οποίας η 1η Σεπτεμβρίου καθιερώθη ως Ημέρα προσευχής υπέρ της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Έκτοτε, η Κωνσταντινουπολίτις Εκκλησία πρωτοστατεί εις την οικολογικήν ευαισθητοποίησιν, αναδεικνύουσα εμπράκτως το οικολογικόν δυναμικόν του ευχαριστιακού και ασκητικού ήθους της Ορθοδοξίας. Επί της ημετέρας ταπεινής Πατριαρχίας, ηκολούθησαν ποικίλαι περιβαλλοντικαί δράσεις, εννέα διεθνή διεπιστημονικά και διαθρησκειακά συμπόσια εν πλω, σεμινάρια και διαλέξεις, εκδόσεις βιβλίων, διακηρύξεις διά το περιβάλλον και πολλά άλλα. Αι οικολογικαί πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου ενέπνευσαν κοινοβούλια, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, τον χώρον της εκπαιδεύσεως, οικολογικάς οργανώσεις, και ελειτούργησαν ως έναυσμα διά την ένταξιν της οικολογικής θεματικής εις τον διαχριστιανικόν και διαθρησκειακόν διάλογον.
Επιθυμούμεν να υπενθυμίσωμεν ότι το ενδιαφέρον της Εκκλησίας διά την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος δεν εγεννήθη απλώς ως αντίδρασις εις την σύγχρονον οικολογικήν κρίσιν. Αληθές είναι ότι το οικολογικόν πρόβλημα του παρόντος ήτο η αφορμή και όχι η αιτία της οικολογικής δραστηριοποιήσεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ήτο ευκαιρία διά να αναπτύξη αύτη την διδασκαλίαν της διά την σχέσιν ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος, και να προβάλη την ανάγκην προστασίας της «καλής λίαν» δημιουργίας. Θεμέλιον της αδιαπτώτου μερίμνης της Εκκλησίας διά την οικολογικήν κρίσιν είναι αυτή αύτη η ταυτότης της Ορθοδοξίας. Η εκκλησιαστική ζωή είναι «βιωμένη οικολογία», έμπρακτος φροντίς διά το περιβάλλον, νίκη εναντίον όλων των δυνάμεων εκ των οποίων πηγάζουν αι οικοκαταστροφικαί τάσεις. Ο πολιτισμός της Ορθοδοξίας είναι οίκοθεν οικοφιλικός. ”
Κατακλείοντας, ο Πατριάρχης είπε:
“Ελλογιμώτατε κύριε Πρύτανι, κύριε Πρόεδρε, κύριοι Καθηγηταί,
Εκπροσωπείτε το Πανεπιστήμιον, το Παλλάδιον των Επιστημών, είσθε διάκονοι της επιστήμης που σήμερα είναι η μεγάλη δύναμις, η οποία αλλάζει ταχύτατα την ζωήν μας. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης απεκάλεσε την «ικανό-τητα προς επιστημονικήν έρευναν», «θεόσδοτον δώρον εις τον άνθρωπον» (Η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας εις τον σύγχρονον κόσμον, ΣΤ, 11). Ουδείς νουνεχής δύναται να αμφισβητήση συνολικώς τας ευεργεσίας της επιστήμης και των εφαρμογών της εις την τεχνολογίαν. Αδιαμφισβήτητον είναι όμως και το γεγονός ότι η επιστήμη δεν δύναται να προσφέρη λύσεις εις τα μεγάλα υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματα, τα οποία ταλανίζουν την ανθρωπότητα. Απαντήσεις εις αυτά τα προβλήματα προσφέρουν όμως άλλαι δυνάμεις, με πρώτην την θρησκευτικήν πίστιν.
Επί τη βάσει αυτών των δεδομένων, κρίνομεν ως άτοπον και αλυσιτελή κάθε προσέγγισιν πίστεως και επιστήμης ως αντιπάλων δυνάμεων. Πρόκειται, κατ’ ουσίαν, περί συνεργών εις την διακονίαν του ανθρώπου. Είναι βέβαιον ότι, ομού μετά της επιστήμης και της τεχνολογίας, της συγχρόνου «υπερδυνάμεως», το μέλλον της ανθρωπότητος συνδέεται με την πνευματικήν «μεγάλην δύναμιν», την θρησκείαν. Άνευ αναφοράς εις την θρησκείαν δεν δυνάμεθα να κατανοήσωμεν το παρελθόν, να αναλύσωμεν την σύγχρονον κατάστασιν, να φαντασθώμεν το μέλλον, να νοηματοδοτήσωμεν την ζωήν μας και να διαχειρισθώμεν τας οριακάς καταστάσεις της ανθρωπίνης υπάρξεως.
Αναφορικώς προς την παρουσίαν των θρησκειών, η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την ταυτόχρονον εμφάνισιν δύο τάσεων: την δυναμικήν επάνοδόν των εις το προσκήνιον της ιστορίας, αλλά και την εμφάνισιν παραμορφώσεων του θρησκευτικού φαινομένου, αι οποίαι όχι μόνον αλλοιώνουν την αυθεντικήν έκφρασιν της θρησκευτικής πίστεως, αλλά και απειλούν την ειρήνην και την συνεργασίαν των λαών. Τοιούτον φαινόμενον είναι ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός, ο χαρακτηρισθείς εις την Εγκύκλιον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου (§ 17), ως «έκφρασις νοσηράς θρησκευτικότητος», η οποία ουδεμίαν σχέσιν έχει με την αυθεντικήν βίωσιν της πίστεως εις τον Θεόν.
Με αυτούς τους προβληματισμούς και τα αισθήματα, επαναλαμβάνοντες άπαξ έτι την πεποίθησίν μας ότι η θεολογική προσέγγισις της συγχρόνου οικολογικής κρίσεως αποκαλύπτει απροσίτους εις άλλας θεωρήσεις διαστάσεις της και νέας δυνατότητας εξόδου από αυτήν, ευχαριστούμεν εκ μεσης καρδίας πάντας υμάς και ένα έκαστον εξ υμών προσωπικώς διά την παρουσίαν και την πρόφρονα συμμετοχήν σας εις την σημερινήν τελετήν και εκφράζομεν, εν τω προσώπω υμών, Ελλογιμώτατε κύριε Πρύτανι, προς την Σύγκλητον του Ιονίου Πανεπιστημίου και προς ολόκληρον την καθ’ υμάς πανεπιστημιακήν κοινότητα, την ευγνωμοσύνην μας διά την εξαιρετικήν τιμήν της απονομής εις την ημών Μετριότητα του τίτλου του Επιτίμου Καθηγητού του Τμήματος Περιβάλλοντος. Απονέμοντες δε εις πάντας υμάς την ευλογίαν της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, ευχόμεθα υγείαν ακλόνητον, πνευματικήν ευφροσύνην και πάσαν άνωθεν ευλογίαν”. [Διαβάστε ΕΔΩ την Πατριαρχική ομιλία]
Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου
