Τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων εόρτασε με λαμπρότητα την Σύναξη των Δώδεκα Αποστόλων στην Ιερά Μονή των Αγίων Αποστόλων στην Τιβεριάδα, με τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλο, να προεξάρχει στην πανηγυρική Θεία Λειτουργία.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της Αρχιγραμματείας του Πατριαρχείου:
Τήν Δευτέραν, 30ήν Ἰουνίου / 13ην Ἰουλίου 2026, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ ἑορτή τῆς Συνάξεως τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τῶν δώδεκα ἤτοι τῆς συναθροίσεως τῶν πιστῶν τιμώντων τήν μνήμην καί τῶν δώδεκα ἁγίων Ἀποστόλων. Ὁ ἀριθμός δώδεκα εἶναι συμβολικός καί συμβολίζει τάς δώδεκα φυλάς, αἱ ὁποῖαι συνηγμέναι ἀποτελοῦν τό Ἰσραήλ, ἤτοι τά ἔθνη εἰς τά ὁποῖα ἐκήρυξαν οἱ Ἀπόστολοι καί ἀπετέλεσαν τό γένος τῶν Χριστιανῶν, τό βασίλειον ἱεράτευμα συνηγμένον εἰς τήν ἑνότητα τῆς Μιᾶς Ἁγίας Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
Ἡ μνήμη αὐτῶν ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων εἰς Τιβεριάδα δι’ Ἑσπερινοῦ ἀφ’ ἑσπέρας καί θείας Λειτουργίας τήν πρωΐαν, προεξάρχοντος τοῦ Μακαριωτάτου Πατρός ἡμῶν καί Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, συλλειτουργούντων Αὐτῷ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναζαρέτ κ. Κυριακοῦ, τοῦ Γέροντος Ἀρχιγραμματέως Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Ἀριστάρχου, τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου Ἄκκρης – Πτολεμαΐδος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Μακαρίου, Ἁγιοταφιτῶν Ἱερομονάχων, ὧν πρῶτος ὁ Γέρων Δραγουμᾶνος Ἀρχιμανδρίτης π. Ματθαῖος, τοῦ Γραμματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου Ἀρχιμανδρίτου π. Χριστοδούλου, τοῦ Ἀρχιμανδρίτου π. Ἀρτεμίου Ἡγουμένου Χάϊφας, Ἀραβοφώνων Πρεσβυτέρων τῶν ὁμόρων περιοχῶν τῆς Γαλιλαίας, τοῦ Ἀρχιδιακόνου Μάρκου καί τοῦ Ἱεροδιακόνου π. Προδρόμου, ψαλλούσης τῆς χορῳδίας ὑπό τόν Σεβασμιώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Καττάρων κ. Ἀριστόβουλον ἑλληνιστί, ἀραβιστί, καί ρωσιστί, παρουσίᾳ τῆς Πρέσβεως τῆς Ελλάδος εἰς τό Ἰσραήλ κ. Μάγιας Σολωμοῦ καί τοῦ κ. Μαυροειδοῦς, ἐν προσευχῇ μοναχῶν, μοναζουσῶν καί συμμετεχόντων πιστῶν τῆς περιοχῆς Τιβεριάδος καί προσκυνητῶν.
Πρός τό εὐλαβές ἐκκλησίασμα τοῦτο ἐκήρυξε τόν θεῖον λόγον ὁ Μακαριώτατος ὡς ἕπεται:
«Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ.Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος ἀπ᾿ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασε», (Λουκ. 6,12-13), ἱστορεῖ ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς.
Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί καί προσκυνηταί,
Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ἡμᾶς ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ τόπῳ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος, ἔνθα ὁ Ἰησοῦς «ἐφανέρωσεν ἑαυτόν πάλιν τοῖς μαθηταῖς Αὐτοῦ, μετά τήν Ἀνάστασίν Του», (Πρβλ. Ἰωάν. 21,1), ἵνα ἑορτάσωμεν τήν Σύναξιν τῶν ἁγίων ἐνδόξων καί πανευφήμων μαθητῶν καί Ἀποστόλων Αὐτοῦ τῶν δώδεκα, ἐν τῇ ἐπωνύμῳ ἱερᾷ αὐτῶν Μονῇ.
Εἰς αὐτούς τούς δώδεκα μαθητάς Του ὁ Ἰησοῦς ἀνέθεσε τήν ἀποστολήν τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου ἀφ΄ ἑνός, εἰπών αὐτοῖς: «πορευθέντες εἰς τόν κόσμον ἅπαντα, κηρύξατε τό Εὐαγγέλιον πάσῃ τῇ κτίσει», (Μάρκ. 16,15). Καί ἔδωκεν ἐξουσίαν κατά πνευμάτων ἀκαθάρτων ἀφ’ ἑτέρου, «προσκαλεσάμενος τοὺς δώδεκα μαθητὰς αὐτοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν πνευμάτων ἀκαθάρτων, ὥστε ἐκβάλλειν αὐτὰ καὶ θεραπεύειν πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν», (Ματθ. 10,1) κατά τόν Εὐαγγελιστήν Ματθαῖον.
Ἑρμηνεύοντες τούς λόγους τούτους, ὁ μέν Θεοφύλακτος λέγει: «Ὅρα τήν τοῦ Κυρίου ἐντολήν, κηρύξατε πάσῃ τῇ κτίσει. Οὐκ εἶπεν ὅτι τοῖς πειθομένοις κηρύξατε, ἀλλά πάσῃ τῇ κτίσει εἴτε πείθονται εἴτε μή». Ὁ δέ Ἱερός Χρυσόστομος ἐπισημαίνει λέγων: «Σκόπει δέ μοι καί το εὔκαιρον (=τήν κατάλληλον περίστασιν) τῆς ἀποστολῆς· οὐ γάρ ἐκ προοιμίων αὐτούς ἔπεμψεν, ἀλλ’ ὅτε ἱκανῶς τῆς ἀκολουθήσεως ἦσαν ἀπολελαυκότες (= ἐπωφελημένοι) καί εἶδον καί νεκρόν ἐγερθέντα καί θάλατταν ἐπιτιμηθεῖσαν καί δαίμονας ἐλαθέντας καί παραλυτικόν σφιγέντα, καί ἁμαρτήματα λυθέντα καί λεπρόν καθαρθέντα καί ἀρκοῦσαν Αὐτοῦ τῆς δυνάμεως ἔλαβον ἀπόδειξιν καί δι’ ἔργων καί διά λόγων τότε αὐτούς ἐκπέμπει».
Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τόν ἀριθμόν «δώδεκα», οὗτος ἦτο συμβολικός, ἀνταποκρινόμενος πρός τάς δώδεκα φυλάς. «Δώδεκα μέν μαθητάς ἐκλέγεται κατά τόν ἀριθμόν τῶν δώδεκα φυλῶν», λέγει ὁ Θεοφύλακτος. Περί δέ τῶν δώδεκα τούτων φυλῶν ἐποιήσατο λόγον ὁ Ἰησοῦς εἰς τούς μαθητάς Αὐτοῦ εἰπών αὐτοῖς: «Ἀμήν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, ὅταν καθίσῃ ὁ Υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἐπί θρόνου δόξης Αὐτοῦ, καθίσεσθε καί ἡμεῖς ἐπί δώδεκα θρόνους, κρίνοντες τάς δώδεκα φυλάς τοῦ Ἰσραήλ», (Ματθ. 19,28).
Ἀξιοσημείωτος ἡ ἀναφορά τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Εὐαγγελιστοῦ εἰς τήν ἐπουράνιον πόλιν καί τό τεῖχος αὐτῆς λέγοντος: «Καί τό τεῖχος τῆς πόλεως ἔχον θεμελίους δώδεκα καί ἐπ’ αὐτῶν δώδεκα ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῦ ἀρνίου», (Ἀποκ. 21,14). Καί πάλιν ἐν τῷ Βιβλίῳ τῆς Ἀποκαλύψεως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης λέγει: «Καί εἶδον οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινήν· … καὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν ῾Ιερουσαλὴμ καινὴν εἶδον καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, ἡτοιμασμένην ὡς νύμφην κεκοσμημένην τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· καὶ ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης· ἰδοὺ ἡ σκηνὴ τοῦ Θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων, καὶ σκηνώσει μετ᾿ αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ λαὸς αὐτοῦ ἔσονται, καὶ αὐτὸς ὁ Θεὸς μετ᾿ αὐτῶν ἔσται». (Ἀποκ. 21, 1-3).
Κατά τόν θεῖον Παῦλον ἡ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνουσα πόλις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ Ἐκκλησία, τήν ὁποίαν ὁ Χριστός ἠγάπησε «καί ἑαυτόν παρέδωκεν ὑπέρ αὐτῆς, ἵνα ᾖ ἁγία καί ἄμωμος… οὐδείς γάρ ποτε τήν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν, ἀλλ’ ἐκτρέφει καί θάλπει αὐτήν καθώς καί ὁ Κύριος τήν Ἐκκλησίαν· ὅτι μέλη ἐσμέν τοῦ σώματος αὐτοῦ ἐκ τῆς σαρκός αὐτοῦ καί ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ», (Πρβλ. Ἐφ. 5,25-30). Τοιαῦτα μέλη τοῦ σώματος καί ἐκ τῆς σαρκός τοῦ Χριστοῦ, ἀνεδείχθησαν πρωτίστως καί κυρίως οἱ μαθηταί καί Ἀπόστολοι Αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο σύσκηνοι τῆς «σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς, ἥν ἔπηξε ὁ Κύριος καί οὐκ ἄνθρωπος» (Ἑβρ. 8,2). Διό καί ὁ ὑμνῳδός ἀναφωνεῖ λέγων: «Υἱοθετήσας, τοὺς μαθητάς σου, πρὶν ὁ φύσει Υἱός, θέσει κληρονόμους ἔδειξας πατρικῆς, κληρουχίας Ὑπεράγαθε, καὶ συνεδρεύειν σοι, τῷ Θεῷ καὶ Δεσπότῃ εὐδόκησας».
Ὁ σοφός δέ Παῦλος, ἀπευθυνόμενος πρός τούς Ἐφεσίους σχετικῶς μέ τό γεγονός ὅτι ὁ Θεός ἥνωσεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τούς ἐνθνικούς, δηλαδή τούς εἰδωλολάτρας καί τούς Ἰουδαίους εἰς μίαν καί μόνην Ἐκκλησίαν λέγει: «οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ·ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι», (Ἐφ. 2,19-22).
Ἐνταῦθα οἱ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ παρουσιάζονται ὡς λίθοι ζῶντες κτιζόμενοι ἐπί τοῦ πνευματικοῦ οἰκοδομήματος τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ὁποίας ὁ Χριστός εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, «πρός ὅν προσερχόμενοι λίθον ζῶντα, ὑπό ἀνθρώπων μέν ἀποδεδοκιμασμένον, παρά δέ Θεῷ ἐκλεκτόν, ἔντιμον… διότι περιέχει ἐν τῇ Γραφῇ. Ἰδού τίθημι Σιών λίθον, ἀκρογωνιαῖον ἐκλεκτόν, ἔντιμον, καί ὁ πιστεύων ἐπ’ αὐτῷ οὐ μή καταισχυνθῇ», (Α΄ Πέτρ. 2, 4-6) λέγει ὁ Ἀπόστολος Πέτρος. Κατά δέ τόν Ζυγαβηνόν, οἱ θεμέλιοι εἶναι οἱ Ἀπόστολοι, ὡς πρῶτοι πιστεύσαντες καί πρό πάντων τεθέντες εἰς τήν οἰκοδομήν τῆς Ἐκκλησίας ἤ τό τούτων κήρυγμα κρηπίς καί ὑποβάθρα τῆς Ἐκκλησίας ὄν. Διό καί ὁ ὑμνῳδός ὡς παροανεφέρθη, λέγει: «Ὁ πρίν φύσει Υἱός, ὁ Ἰησοῦς δηλονότι ὁ Χριστός, θέσει κληρονόμους ἔδειξε τούς μαθητάς καί Ἀποστόλους τῆς πατρικῆς αὐτοῦ κληρουχίας / κληρονομίας».
Κατά δέ τόν Κλήμεντα Ρώμης, «Οἱ ἀπόστολοι ἡμῖν εὐηγγελίσθησαν ἀπό τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, Ἰησοῦς Χριστός ἀπό τοῦ Θεοῦ ἐξεπέμφθη. Ὁ Χριστός οὖν ἀπό τοῦ Θεοῦ καί οἱ Ἀπόστολοι ἀπό τοῦ Χριστοῦ· ἐγένοντο οὖν ἀμφότερα εὐτάκτως ἐκ θελήματος Θεοῦ».
Μέ ἄλλα λόγια, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, οἱ Ἀπόστολοι εἶναι ἡ φωνή καί ἡ σφραγίς τοῦ Κυρίου. Καί τοῦτο, διότι ἐκ τῶν Ἀποστόλων ἐχειροτονήθησαν οἱ πρῶτοι Ἐπίσκοποι μαθηταί αὐτῶν καί ἐξ αὐτῶν οἱ κατά τόπους κατασταθέντες Ἐπίσκοποι- Πρεσβύτεροι, ἔπειτα δέ οἱ κατά διαδοχήν χειροτονούμενοι ἐπίσκοποι ἐν σειρᾷ συνεχεῖ καί ἀδιασπάστῳ, γινομένων πάντων «εὐτάκτως ἐκ θελήματος Θεοῦ».
Λίαν ἐνδιαφέρον ἐν τῇ συναφείᾳ ταύτῃ καί ὁ περί Ἰωάννου τοῦ Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ λόγος, μνημονευομένου ὑπό τοῦ Εὐσεβίου Καισαρείας (Παλαιστίνης) καί τοῦ Κλήμεντος Ἀλεξανδρείας ἔχοντος οὕτως: «Ἐπειδή γάρ τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπό τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν [Ἰωάννης] ἐπί τήν Ἔφεσον, ἀπῄει (ἀνεχώρησε) παρακαλούμενος καί ἐπί τά πλησιόχωρα τῶν ἐθνῶν, ὅπου μέν ἐπισκόπους καταστήσων, ὅπου δέ ὅλας Ἐκκλησίας ἁρμόσων (=τακτοποιήσει), ὅπου δέ κλῆρον ἕνα γέ τινα κληρώσων (= διορίσω διά κλήρου) τῶν ὑπό τοῦ Πνεύματος σημαινομένων».
Ἐκ τῶν ἀνωτέρω καταδείκνυται ἐναργέστατα ὅτι ἡ πνευματικὴ ἐξουσία τοὐτέστιν ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἱεραρχία μετὰ τῆς ἀπὸ τῶν Ἀποστόλων διαδοχῆς αὐτῆς προέρχεται ἐκ τοῦ ἐνανθρωπήσαντος, σταυρωθέντος καὶ ἀναστάντος Χριστοῦ, ἐν ᾧ οἱ Ἀπόστολοι ἀμεσώτερον κατέστησαν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπισκόπους καὶ Πρεσβυτέρους, λαβόντας οὕτω τὸ ἱερατικὸν «χάρισμα τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν Ἀποστόλων», ὡς παραγγέλλει εἰς τὸν μαθητὴν αὐτοῦ Τιμόθεον ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγων: «ἀναμιμνῄσκω σε ἀναζωπυρεῖν τὸ χάρισμα τοῦ θεοῦ, ὃ ἐστίν ἐν σοί διὰ τῆς επιθέσως τῶν χειρῶν μου», (Β’ Τιμ. 1,6).
Ἰδού λοιπόν διά τί οἱ ἐν τῇ πρώτῃ Οἰκουμενικῇ Συνόδῳ ἐν Νικαίᾳ τῷ 325 μ.Χ. συνελθόντες θεοφόροι Πατέρες καί συντάξαντες τό «Σύμβολον τῆς Πίστεως» ὠνόμασαν τήν Ἐκκλησίαν «Ἀποστολικήν».
Ἡμεῖς δέ, οἱ τιμῶντες τήν πάνσεπτον αὐτῶν μνήμην μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Ἣν διήλθετε κτίσιν φωτίσαντες, οἱ τοῦ Σωτῆρος Μαθηταί, τὴν πλάνην τῶν εἰδώλων, ὡς ὕλην καταφλέξαντες τοῖς διδάγμασιν ὑμῶν, τὰ ἔθνη ἐξ ἀγνωσίας βυθοῦ, πρός τὴν θείαν γνῶσιν, σαγηνεύσαντες ἐσώσατε, καὶ νῦν πρεσβεύσατε Χριστῷ, ὅπως ἵλεως γένηται ἡμῖν, ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως». Ἀμήν, ἔτη πολλά καί εἰρηνικά!
Τήν θείαν Λειτουργίαν ἠκολούθησε δεξίωσις καί πλουσία ἑόρτιος καί παραδοσιακή τράπεζα εἰς ἑστιατόριον τῆς Τιβεριάδος ὑπό τοῦ Ἡγουμένου καί Ἐπιστάτου π. Κωνσταντίνου.
Ἑσπερινός ἀφ’ ἑσπέρας καί θεία Λειτουργία ἐτελέσθη εἰς το Ἱερόν Παρεκκλήσιον τῶν Ἁγίων Ἀπόστόλων εἰς τήν Γεθσημανῆν, ὑπό τοῦ Ἡγουμένου τοῦ Προσκυνήματος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἑλενουπόλεως κ. Ἰωακείμ, συλλειτουργοῦντος τοῦ Ἀρχιμανδρίτου π. Θαδδαίου, ἐν συμμετοχῇ μοναχῶν μοναζουσῶν καί Ἱεροσολυμιτῶν πιστῶν.
