Η βία κατά του κλήρου και των πιστών, οι εκστρατείες θρησκευτικού μίσους, η καθυστέρηση στις δικαστικές διαμάχες και η αδυναμία αποκατάστασης των αδικιών που προκλήθηκαν από το σοβιετικό καθεστώς τέθηκαν υπόψη της Πρεσβείας των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής από τον Μητροπολίτη Βεσσαραβίας κ. Αντώνιο κατά τη διάρκεια συνάντησης που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, στο Κισινάου.
Ο ιεράρχης ζήτησε διπλωματική υποστήριξη για την υπεράσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας και για τον αποτελεσματικό σεβασμό των δικαιωμάτων των κοινοτήτων της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας.
Ο Σεβασμιώτατος είχε συνάντηση με τον κ. John O’Brien, Σύμβουλο της Πρεσβείας των ΗΠΑ στο Κισινάου στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η συζήτηση εντάχθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας τεκμηρίωσης σχετικά με την κατάσταση των θρησκευτικών δογμάτων στη Δημοκρατία της Μολδαβίας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην άσκηση των δικαιωμάτων τους.
Ο Μητροπολίτης κ. Αντώνιος εκτίμησε το ενδιαφέρον της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής για την προστασία της ελευθερίας της συνείδησης και της θρησκείας, καθώς και την προθυμία να ακούσει άμεσα τα προβλήματα των κοινοτήτων. Παράλληλα, παρουσίασε μια σειρά από καταστάσεις στις οποίες, σύμφωνα με τις λαταγγελίες της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας, παραβιάστηκαν τα δικαιώματα του κλήρου και των πιστών και η παρέμβαση των αρχών ήταν ανεπαρκής.
Καταγγελίες για διανομή προπαγανδιστικού υλικού
Επιβεβαίωσε εκ νέου ότι η θέση της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας παραμένει ανοιχτή στον διάλογο, την ειρήνη και τη συνεργασία με όλα τα δόγματα. Ταυτόχρονα, σηματοδότησε την επανέναρξη μιας εκστρατείας εχθρότητας από ορισμένους κληρικούς και ιδρύματα της Μητροπόλεως Κισινάου, που υπάγεται στο Ρωσικό Πατριαρχείο. Ο Σεβασμιώτατος κατήγγειλε τη διανομή προπαγανδιστικού και εχθρικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτήτων της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας, και έδειξε ότι τέτοιες ενέργειες διατηρούν τις εντάσεις και συμβιβάζουν τις προσπάθειες για την προσέγγιση των δύο εκκλησιαστικών δομών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μητροπολίτης κ. Αντώνιος τόνισε ότι οι επιθέσεις, οι απειλές και οι ενέργειες που στρέφονται κατά του κλήρου και των κοινοτήτων θα τεθούν υπόψη των αρμόδιων αρχών. Η επιθυμία για ειρήνη και οι συμβιβασμοί που γίνονται για την αποφυγή αντιπαραθέσεων πρέπει να συνοδεύονται από την απτή προστασία όσων εκτίθενται σε επιθέσεις.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στις περιπτώσεις του Γκρινάουτσι και του Ντερενέου. Ο Μητροπολίτης μίλησε για τις ταπεινώσεις και τις επιθέσεις που υπέστησαν ιερείς και πιστοί, για την παρεμπόδιση της πρόσβασης σε χώρους λατρείας και για την προκατειλημμένη εμπλοκή ορισμένων εκπροσώπων των τοπικών αρχών. Η αναφορά του ιεράρχη είχε ως στόχο την αποτροπεί νέας βίας και τη διερεύνηση των γεγονότων, μεταξύ άλλων και από την άποψη του θρησκευτικού κινήτρου, θεωρώντας ανεπαρκή τα μέτρα τα οποία έλαβαν οι αρχές.
Η επιστροφή της περιουσίας
Ένα άλλο σημαντικό θέμα συζήτησης ήταν η ανάκτηση της περιουσίας που κατασχέθηκε από το σοβιετικό καθεστώς. Ο Σεβασμιώτατος παρουσίασε τα βήματα με τα οποία η Μητρόπολη Βεσσαραβίας ζητά την αναγνώριση των δεινών και των στερήσεων που υπέστη, καθώς και την αποκατάσταση των συνεπειών τους. Κατά τη γνώμη του ιεράρχη, η επιμονή πρακτικών και μπλοκαρισμάτων που κληρονομήθηκαν από τη σοβιετική περίοδο εξακολουθεί να εμποδίζει την αποκατάσταση της ιστορικής δικαιοσύνης.
Ο Μητροπολίτης κ. Αντώνιος επεσήμανε επίσης την αποτυχία των αρχών να εκπληρώσουν τη δέσμευσή τους να εκχωρήσουν τουλάχιστον ένα κτίριο στη Μητρόπολη της Βεσσαραβίας ως επανορθωτικό τίτλο, αν και, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη συνάντηση, αυτή η πρόθεση είχε εκφραστεί δημόσια επανειλημμένα. Ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι τα βήματα για την ανάκτηση των περιουσιών θα συνεχιστούν σε διάλογο με τις ρουμανικές αρχές, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και άλλες θρησκείες που επηρεάστηκαν από τις κατασχέσεις.
Οι συζητήσεις αφορούσαν επίσης τις συμβάσεις που συνήφθησαν μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Μητροπόλεως Κισινάου το 2003 και το 2008, σχετικά με τη χρήση χώρων λατρείας με καθεστώς ιστορικών μνημείων.
Ο Μητροπολίτης κ. Αντώνιος επέκρινε την υπερβολική διάρκεια των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι η παράταση της νομικής αβεβαιότητας επηρεάζει άμεσα τις κοινότητες και διατηρεί καταστάσεις σύγκρουσης. Ζήτησε υποστήριξη για την επίλυση της υπόθεσης χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις και για σαφείς, διαφανείς και μη μεροληπτικούς κανόνες για την απόδοση της χρήσης των μνημειακών χώρων. Στο όραμα της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας, αυτοί οι κανόνες πρέπει να σέβονται τη νόμιμη επιλογή των κοινοτήτων και να αποτρέπουν τη χρήση της κληρονομιάς ως μέσου πίεσης στη θρησκευτική τους πεποίθηση.
Διπλωματική υποστήριξη
Μέσω του Αμερικανού συμβούλου, ο ιεράρχης ζήτησε την προσοχή και την υποστήριξη της διπλωματικής αποστολής για την παρακολούθηση αυτών των ζητημάτων σε διάλογο με τους κρατικούς θεσμούς. Μεταξύ των μέτρων που θεωρούνται επείγοντα είναι η διασφάλιση, από την αστυνομία και τους δικαστικούς επιμελητές, της αποτελεσματικής πρόσβασης της κοινότητας της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας στην εκκλησία του Dereneu και η πλήρης διερεύνηση της βίας. Όσον αφορά τις μεροληπτικές τοπικές αρχές, ο Μητροπολίτης επεσήμανε την έλλειψη ουδετερότητας απέναντι στις θρησκείες και την εξέταση της εμπλοκής του δημάρχου του Dereneu, με την εφαρμογή των κυρώσεων που προβλέπονται από το νόμο για τα γεγονότα που διαπιστώθηκαν. Ταυτόχρονα, ζήτησε την εξέταση και την υιοθέτηση, στο Κοινοβούλιο, των νομοθετικών τροποποιήσεων που είναι απαραίτητες για την επιστροφή των λεηλατημένων κειμηλίων.
Ο κ. John O’Brien εξήγησε ότι η καταγραφή αυτών των καταστάσεων στοχεύει στην κατανόηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι θρησκευτικές κοινότητες και στον τρόπο με τον οποίο γίνονται σεβαστές η ελευθερία της πίστης, η ισότητα και τα δικαιώματα. Τονίστηκε η σημασία της συνεχιζόμενης συνεργασίας και του διαλόγου μεταξύ των θρησκευτικών κοινοτήτων σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
Ο Μητροπολίτης κ. Αντώνιος υπενθύμισε την αμερικανική υποστήριξη κατά τη διαδικασία αναγνώρισης της Μητροπόλεως Βεσσαραβίας και εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτή η προσοχή στην θρησκευτική ελευθερία θα συνεχιστεί.
Ο κ. John O’Brien εξέφρασε τη διαθεσιμότητά του για διάλογο και επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Πρεσβείας των ΗΠΑ για τον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας και των δικαιωμάτων όλων των κοινοτήτων στη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
