Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στο Μαυροβούνιο βρίσκεται το ζήτημα της Κυριακάτικης αργίας μετά την πρόσφατη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου του Μαυροβουνίου να απορρίψει ως αντισυνταγματικό το άρθρο του Νόμου περί Εσωτερικού Εμπορίου που απαγορεύει σε ορισμένες επιχειρήσεις να λειτουργούν τις Κυριακές.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει και θρησκευτική διάσταση καθώς η Ιερά Μητρόπολη Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας παρεμβαίνει στον διάλογο μέσω ανακοίνωσης επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι το ζήτημα «αφορά άμεσα και τα θρησκευτικά δικαιώματα μεγάλου αριθμού πολιτών του Μαυροβουνίου, ιδιαιτέρως δε των Χριστιανών».
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι η Κυριακή «αποτελεί, κατά την Χριστιανική πίστη, ημέρα ιεράς υποχρεώσεως» και ότι «κάθε Χριστιανός καλείται να συμμετέχει κατά την ημέρα αυτή στη θεία λατρεία, δηλαδή στη Θεία Λειτουργία». Η Μητρόπολη υπενθυμίζει πως από τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού η Κυριακή, ως ημέρα της Αναστάσεως του Ιησού Χριστού, θεωρείται ημέρα αφιερωμένη «στην προσευχή, στη μελέτη της Αγίας Γραφής και στην εν Χριστώ κοινωνία των πιστών», ενώ «οι πρόγονοι μας μετά από έξι ημέρες κοπιαστικής εργασίας, απείχαν ιδιαιτέρως από κάθε δραστηριότητα που θα τους απομάκρυνε από τον πνευματικό αυτό προσανατολισμό».
Αναφορά γίνεται και στη νομική πτυχή του θέματος. Η διάταξη του νόμου περί εσωτερικού εμπορίου, που όριζε την Κυριακή ως υποχρεωτική εβδομαδιαία ημέρα ανάπαυσης για τους εργαζομένους στο εμπόριο, κρίθηκε αντισυνταγματική από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Ωστόσο, όπως σημειώνεται, με τη ρύθμιση αυτή «οι εργαζόμενοι αυτοί ουσιαστικώς εξισώνονταν με μεγάλο αριθμό άλλων εργαζομένων, οι οποίοι ούτως ή άλλως δεν εργάζονται κατά την Κυριακή», όπως οι περισσότεροι υπάλληλοι της δημόσιας διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της εκπαίδευσης.
Η Μητρόπολη δηλώνει ότι αναγνωρίζει συνταγματικές αρχές όπως «το δικαίωμα στην εργασία, τα δικαιώματα των εργαζομένων και η ιδιαίτερη προστασία της οικογενείας», καθώς και την «ελευθερία της επιχειρηματικής δραστηριότητας». Παρά ταύτα, καλεί τις αρμόδιες αρχές «να εξετάσουν με προσοχή όλα τα επιχειρήματα υπέρ και κατά» και να αναζητήσουν «και να αναζητήσουν συνταγματικώς και νομικώς ορθό τρόπο, ώστε η Κυριακή να παραμείνει η ημέρα κατά την οποία οι εργαζόμενοι θα απολαμβάνουν την εβδομαδιαία ανάπαυση που προβλέπεται από την εργατική νομοθεσία».
Όπως επισημαίνεται, το ζήτημα της Κυριακάτικης αργίας εμπίπτει στην αρμοδιότητα κάθε κράτους, ακόμη και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου «ισχύουν αυστηροί περιορισμοί ως προς την εργασία κατά την Κυριακή». Κατά συνέπεια, η διατήρηση ή και η ενίσχυση της συγκεκριμένης ρύθμισης «δεν θα παρεμπόδιζε τις επιδιώξεις της κρατικής διοικήσεως και μεγάλου μέρους των πολιτών για ένταξη στην εν λόγω κοινότητα».
Κλείνοντας, η ανακοίνωση τοποθετεί το θέμα σε ευρύτερο πνευματικό και κοινωνικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι «σε μια εποχή κατά την οποία η αποξένωση του ανθρώπου από τον Θεό και από τον συνάνθρωπο καθίσταται ολοένα και περισσότερο εμφανής», είναι ωφέλιμο να υπάρχει «μία κοινή ημέρα για την πλειονότητα των εργαζομένων», κατά την οποία ο ρυθμός της καθημερινότητας θα επιβραδύνεται και οι άνθρωποι θα μπορούν να αφιερώνονται «στον Θεό και ο ένας στον άλλον».
Αναλυτικά η ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας:
Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση περί της Κυριακής ως υποχρεωτικής ημέρας μη εργασίας
Η τρέχουσα δημόσια συζήτηση σχετικά με την καθιέρωση της Κυριακής ως υποχρεωτικής ημέρας μη εργασίας για σημαντικό μέρος της οικονομίας και των εργαζομένων αφορά άμεσα και τα θρησκευτικά δικαιώματα μεγάλου αριθμού πολιτών του Μαυροβουνίου, ιδιαιτέρως δε των Χριστιανών.
Η Κυριακή αποτελεί, κατά την Χριστιανική πίστη, ημέρα ιεράς υποχρεώσεως· κάθε Χριστιανός καλείται να συμμετέχει κατά την ημέρα αυτή στη θεία λατρεία, δηλαδή στη Θεία Λειτουργία. Από τους πρώτους ήδη χρόνους του Χριστιανισμού, η ημέρα αυτή, ως ημέρα της Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, εθεωρείτο ημέρα αφιερωμένη στην προσευχή, στη μελέτη της Αγίας Γραφής και στην εν Χριστώ κοινωνία των πιστών. Οι πρόγονοί μας, μετά από έξι ημέρες κοπιαστικής εργασίας, απείχαν ιδιαιτέρως από κάθε δραστηριότητα που θα τους απομάκρυνε από τον πνευματικό αυτό προσανατολισμό.
Η διάταξη του Νόμου περί Εσωτερικού Εμπορίου, με την οποία η Κυριακή καθοριζόταν ως υποχρεωτική εβδομαδιαία ημέρα αναπαύσεως για τους εργαζομένους στο εμπόριο, κρίθηκε αντισυνταγματική από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Ωστόσο, με την υιοθέτηση της εν λόγω ρυθμίσεως, οι εργαζόμενοι αυτοί ουσιαστικώς εξισώνονταν με μεγάλο αριθμό άλλων εργαζομένων, οι οποίοι ούτως ή άλλως δεν εργάζονται κατά την Κυριακή, όπως η πλειονότητα των υπαλλήλων της κρατικής διοικήσεως, της τοπικής αυτοδιοικήσεως, της εκπαιδεύσεως κ.ά.
Έχοντας επίγνωση συνταγματικών αρχών, όπως το δικαίωμα στην εργασία, τα δικαιώματα των εργαζομένων και η ιδιαίτερη προστασία της οικογενείας, και λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη την ελευθερία της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία επίσης κατοχυρώνεται συνταγματικώς, καλούμε τις αρμόδιες αρχές να εξετάσουν με προσοχή όλα τα επιχειρήματα υπέρ και κατά και να αναζητήσουν συνταγματικώς και νομικώς ορθό τρόπο, ώστε η Κυριακή να παραμείνει η ημέρα κατά την οποία οι εργαζόμενοι θα απολαμβάνουν την εβδομαδιαία ανάπαυση που προβλέπεται από την εργατική νομοθεσία.
Δεδομένου ότι το ζήτημα της μη εργάσιμης Κυριακής εμπίπτει στην αρμοδιότητα εκάστου κράτους – ακόμη και εκείνων που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενώσεως – και ότι σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ισχύουν αυστηροί περιορισμοί ως προς την εργασία κατά την Κυριακή, η διατήρηση της παρούσας ρυθμίσεως, ή ακόμη και η ενίσχυσή της, δεν θα παρεμπόδιζε τις επιδιώξεις της κρατικής διοικήσεως και μεγάλου μέρους των πολιτών για ένταξη στην εν λόγω κοινότητα.
Σε έναν κόσμο και σε μια εποχή κατά την οποία η αποξένωση του ανθρώπου από τον Θεό και από τον συνάνθρωπο καθίσταται ολοένα και περισσότερο εμφανής, θεωρούμε ωφέλιμο να υπάρχει μία κοινή ημέρα για την πλειονότητα των εργαζομένων, κατά την οποία ο ρυθμός της καθημερινότητας θα επιβραδύνεται και θα ησυχάζει κατά το δυνατόν, ώστε να αφιερωνόμαστε περισσότερο στον Θεό και ο ένας στον άλλον.