Σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ιερομάρτυρος Γρηγορίου, Φωτιστού της Μεγάλης Αρμενίας.
Ο Ιερομάρτυρας Γρηγόριος ήταν γιός συγγενούς του βασιλιά της Αρμενίας και έζησε κατά τους χρόνους του ειδωλολάτρη αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Κατηχήθηκε στη Ορθόδοξη χριστιανική πίστη και στη συνέχεια την ασπάστηκε δεχόμενος το Άγιο Βάπτισμα στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Με ωριμότητα αγιοπνευματική εισήλθε με ταπείνωση και αγάπη προς τον Θεό και τον άνθρωπο στον ιερό κλήρο. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και κατόπιν μετέβη στην Αρμενία, για να διαδώσει με ζήλο το ιερό Ευαγγέλιο.
Στην Αρμενία ο συγγενής του άρχοντας προσπάθησε να τον πείσει να θυσιάσει στα είδωλα και να επιστρέψει στην πατρώα θρησκεία. Η αρνητική στάση του Γρηγορίου, όπως ήτο αναμενόμενο, εξόργισε τον ειδωλολάτρη ηγεμόνα, ο οποίος τον ύβρισε και τον οδήγησε στα βασανιστήρια. Παρά τα δεινά που υπέστη, παρέμεινε σταθερός στην πίστη στον Σωτήρα Χριστό και το ορθόδοξο φρόνημα.
Μετά από πολλά θαυμαστά γεγονότα, ο ειδωλολάτρης άρχοντας μετανόησε για τον προηγούμενο βίο του και ζήτησε τη χάρη του Θεού. Αφού κατηχήθηκε, βαπτίστηκε στο όνομα του αγίου Τριαδικού Θεού και μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων.
Η είσοδος του Αρμένιου άρχοντα στη Εκκλησία οδήγησε πολλούς ομοεθνείς του στον δρόμο της αληθινής πίστης, έως την απόσχιση κατά την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο. Η φλογερή πίστη των κληρικών, η σταθερότητα λόγων και έργων όσο είναι δυνατό περισσότερο στη ζωή τους και η θαρραλέα χριστιανική ομολογία συμβάλλουν από τη μια στην εξάπλωση και εδραίωση του ιερού Ευαγγελίου στον κόσμο και από την άλλη στην πραγματική κοινωνική ευημερία του λαού του Θεού.