10η Ετήσια Σύναξη του Ιερού Κλήρου της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου: «Η Ορθοδοξία ανάμεσα στον φονταμενταλισμό και τον σχετικισμό»
Από τις 28 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε στη πόλη La Roche-en-Ardenne του Βελγίου η 10η ετήσια τριήμερη σύναξη του ιερού κλήρου της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου και Εξαρχίας Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου, υπό την προεδρία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βελγίου κ. Αθηναγόρα.
Για τρεις ημέρες, κληρικοί από το Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο συγκεντρώθηκαν μέσα σε κλίμα προσευχής, αδελφοσύνης και εκκλησιαστικής ενότητας, με σκοπό να συζητήσουν σημαντικά θεολογικά και ποιμαντικά ζητήματα που απασχολούν σήμερα την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Το φετινό θέμα ήταν «Η Ορθοδοξία ανάμεσα στον φονταμενταλισμό και τον σχετικισμό» και αποτελούσε συνέχεια των συζητήσεων την προηγούμενη Σύναξη, που είχε ως θέμα την υποδοχή και την ένταξη νέων πιστών στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Το βασικό ερώτημα ήταν πώς μπορεί η Εκκλησία να παραμένει πιστή στην Παράδοσή της, χωρίς να οδηγείται ούτε σε υπερβολική αυστηρότητα και τον θρησκευτικό φανατισμό ούτε στην αντίληψη ότι όλα είναι σχετικά και ότι δεν υπάρχει σταθερή αλήθεια.
Οι τρεις προσκεκλημένοι ομιλητές ήταν ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αργυρουπόλεως κ. Αμβρόσιος, από την Ιερά Μητρόπολη Γερμανίας, ο Πανοσιολογιώτατος Ιερομόναχος Αντύπας Καρυώτης από το Άγιον Όρος και ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος Δρ Ιωάννης Behr, Καθηγητής στα πανεπιστήμια Aberdeen της Σκωτίας και Nijmegen της Ολλανδίας.
Τετάρτη 28 Οκτωβρίου – Έναρξη της Συνάξεως
Η Σύναξη ξεκίνησε με την Ακολουθία του Αγιασμού και την ανάγνωση του μηνύματος της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, το οποίο απευθυνόταν στον Μητροπολίτη Αθηναγόρα και σε όλους τους συμμετέχοντες.
Στο μήνυμά του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε τη σημασία αυτών των συναντήσεων για την πνευματική ενίσχυση των κληρικών και την καλύτερη άσκηση της ποιμαντικής τους διακονίας.
Αναφερόμενος στο θέμα της Συνάξεως, εξήγησε ότι τόσο ο θρησκευτικός φανατισμός όσο και ο σχετικισμός μπορούν να βλάψουν τον άνθρωπο. Ο πρώτος περιορίζει την ελευθερία του, ενώ ο δεύτερος αποδυναμώνει τη σχέση του με την αλήθεια.
Υπογράμμισε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αναζητά έναν συμβιβασμό ανάμεσα σε αυτές τις δύο ακραίες στάσεις. Αντίθετα, καλείται να μαρτυρεί την αλήθεια του Χριστού μέσα από την ελευθερία, την αγάπη και την εκκλησιαστική κοινωνία. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η αγάπη δεν κάνει την αλήθεια σχετική, αλλά φανερώνει τη ζωοποιό δύναμή της».
Ο Παναγιώτατος τόνισε επίσης ότι οι ιερείς πρέπει να είναι καλά καταρτισμένοι θεολογικά και πνευματικά, ώστε να μπορούν να καθοδηγούν τους πιστούς και ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι αναζητούν νόημα και ελπίδα στη ζωή τους.
Αναφέρθηκε ακόμη στην πολυπολιτισμική πραγματικότητα των χωρών της Μπενελούξ και ενθάρρυνε τις ορθόδοξες ενορίες να είναι χώροι προσευχής, φιλοξενίας, αγάπης και αλληλεγγύης. Παρόλο που οι πιστοί προέρχονται από διαφορετικές χώρες και μιλούν διαφορετικές γλώσσες, μπορούν να είναι ενωμένοι μέσα από την κοινή πίστη στον Χριστό.
Τέλος, συνεχάρη θερμά τον Μητροπολίτη Αθηναγόρα για το ποιμαντικό του έργο και για τη συνεχή φροντίδα του σχετικά με την επιμόρφωση του κλήρου. Εξέφρασε επίσης την ευγνωμοσύνη της Μητέρας Εκκλησίας προς όλους τους ιερείς για την αφοσίωση και την διακονία τους.
Ομιλία του Μητροπολίτου Αθηναγόρα
Στη συνέχεια, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου κ. Αθηναγόρας κήρυξε την έναρξη των εργασιών και καλωσόρισε τους ομιλητές και τους κληρικούς.
Τόνισε ότι η ετήσια αυτή συνάντηση αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της ενότητας της Ιεράς Μητροπόλεως και της σχέσης της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε σε δύο κινδύνους που αντιμετωπίζει σήμερα η εκκλησιαστική ζωή.
Ο πρώτος είναι ο φονταμενταλισμός, δηλαδή η υπερβολικά αυστηρή αντιμετώπιση της πίστης, σαν να αποτελεί μόνο ένα σύνολο κανόνων και απαγορεύσεων.
Ο δεύτερος είναι ο σχετικισμός, δηλαδή η τάση να θεωρούνται όλα αποδεκτά, με αποτέλεσμα να χάνεται το ουσιαστικό περιεχόμενο του Ευαγγελίου.
Ο Μητροπολίτης εξήγησε ότι η πραγματική Ορθοδοξία δεν βρίσκεται απλώς κάπου στη μέση αυτών των δύο άκρων. Βρίσκεται στη λεγόμενη «βασιλική οδό», δηλαδή στον δρόμο της πνευματικής διάκρισης, όπου η αλήθεια συνδέεται πάντοτε με την αγάπη, την ελευθερία και την ταπείνωση.
Υπενθύμισε μάλιστα την προτροπή του Αποστόλου Παύλου να ζούμε με αλήθεια και αγάπη (Εφεσ. 4,15).
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενότητα της Εκκλησίας, στη συνοδικότητα και στον σεβασμό προς τον επίσκοπο. Υπογράμμισε ότι κανείς δεν μπορεί να επικαλείται την πιστότητα στην Παράδοση για να ενεργεί μόνος του, παραβιάζοντας την κανονική τάξη της Εκκλησίας.
Αναφέρθηκε επίσης σε πρακτικά ποιμαντικά θέματα, όπως ο τρόπος υποδοχής χριστιανών άλλων ομολογιών στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ζητήματα σχετικά με τη βάπτιση των παιδιών.
Τόνισε ότι τέτοιες περιπτώσεις χρειάζονται προσοχή, διάκριση, υπευθυνότητα και αγάπη προς τον άνθρωπο.
Κλείνοντας, υπενθύμισε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία στις χώρες της Μπενελούξδεν πρέπει να περιορίζεται στη διατήρηση εθνικών ή πολιτιστικών παραδόσεων. Πάνω απ’ όλα πρέπει να είναι μια ζωντανή ευχαριστιακή κοινότητα, ανοιχτή σε κάθε άνθρωπο που αναζητά τον Χριστό.
Κατά την πρώτη ημέρα παρουσιάστηκε επίσης η «Φιλοξενία» (Filoxenia), η κεντρική φιλανθρωπική οργάνωση της Ιεράς Μητροπόλεως, ενώ έγινε και η γνωριμία των συμμετεχόντων.
Πρώτη εισήγηση – Ιερομόναχος Αντύπας Καρυώτης
Η πρώτη θεολογική εισήγηση έγινε από τον Ιερομόναχο Αντύπα Καρεώτη, με θέμα: «Η Ορθοδοξία ανάμεσα στον φονταμενταλισμό και τον σχετικισμό: αναζητώντας τη βασιλική οδό».
Ο ομιλητής, χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την Αγία Γραφή και τους Πατέρες της Εκκλησίας, εξήγησε ότι τόσο ο φανατισμός όσο και ο σχετικισμός μπορούν να απομακρύνουν τον άνθρωπο από την πραγματική εμπειρία της ζωής με τον Χριστό.
Τόνισε ότι η «βασιλική οδός» δεν σημαίνει απλώς να επιλέγουμε μια μέση λύση. Σημαίνει να ξεπερνούμε τις ακραίες στάσεις με πνευματική διάκριση, εσωτερική ελευθερία και προσωπική σχέση με τον Θεό.
Η χριστιανική αλήθεια, όπως εξήγησε, δεν είναι μια ιδεολογία ή μόνο ένα σύνολο θεωρητικών διδασκαλιών. Είναι μια ζωντανή εμπειρία που αποκτά ο άνθρωπος μέσα από τη σχέση του με τον Χριστό.
Πέμπτη 29 Οκτωβρίου – Η ζωντανή Παράδοση της Εκκλησίας
Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με την Ακολουθία του Όρθρου.
Στη συνέχεια, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αργυρουπόλεως κ. Αμβρόσιος, από την Ιερά Μητρόπολη Γερμανίας, παρουσίασε εισήγηση με θέμα: «Η ζωντανή Παράδοση: πιστότητα, διάκριση και ανανέωση».
Ο Θεοφιλέστατος εξήγησε ότι η Παράδοση της Εκκλησίας δεν είναι κάτι στατικό, που απλώς διατηρείται από το παρελθόν. Είναι μια ζωντανή πραγματικότητα, μέσα στην οποία συνεχίζει να ενεργεί το Άγιο Πνεύμα.
Αναφερόμενος και στη σκέψη του π. Ιωάννη Μάγιεντορφ, υπογράμμισε ότι πρέπει να ξεχωρίζουμε την Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας από διάφορες ανθρώπινες συνήθειες και ιστορικά έθιμα.
Η πραγματική πιστότητα στην αποστολική πίστη δεν αποκλείει την ανανέωση. Αντίθετα, η Εκκλησία μπορεί να αντιμετωπίζει νέες ανάγκες και καταστάσεις, αρκεί να παραμένει πιστή στην ουσία της πίστης της.
Μετά την εισήγηση, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με τη γλώσσα τους. Εκεί είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν με τους ομιλητές και να ανταλλάξουν εμπειρίες από την ποιμαντική ζωή των ενοριών τους.
Συζήτηση για σύγχρονα ποιμαντικά ζητήματα
Το απόγευμα πραγματοποιήθηκε στρογγυλή τράπεζα με τρία σημαντικά θέματα.
Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Απολλωνιάδος κ. Ιωακείμ μίλησε για την σχέση ανάμεσα στην πνευματική καθοδήγηση και την προσωπική ελευθερία του ανθρώπου. Εξετάστηκε πώς μπορεί ο πνευματικός να καθοδηγεί τους πιστούς χωρίς να περιορίζει την ελευθερία και την προσωπική τους ευθύνη.
Ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Φιλάδελφος Καφάλης, Πρωτοσύγκελλος, παρουσίασε την ιστορικοκανονική πορεία της ένταξης ετεροδόξων στο Σώμα της Εκκλησίας, από την Αποστολική περίοδο μέχρι τις μέρες μας, την πρακτική, τις τάσεις και απόψεις κάθε εποχής, και την προσαρμοστικότητα της κανονικής παραδόσεως, με γνώμονα τις ανάγκες και την σωτηρία του λαού του Θεού.
Ο π. Βαρνάβας Genbrugge αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα η Εκκλησία στη μετάδοση της πίστης στις νεότερες γενιές. Τόνισε ότι χρειάζεται να διδάσκουμε την πίστη χωρίς να την επιβάλλουμε και να υποδεχόμαστε τους ανθρώπους με αγάπη, χωρίς όμως να χάνουμε την αλήθεια και την ταυτότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Οι εισηγήσεις αυτές προκάλεσαν ενδιαφέρουσες συζητήσεις, οι οποίες συνεχίστηκαν στις γλωσσικές ομάδες εργασίας. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες τα βασικά συμπεράσματα των συζητήσεων.
Παρασκευή 30 Οκτωβρίου – Η ποιμαντική σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία
Η τρίτη ημέρα ξεκίνησε επίσης με την ακολουθία του Όρθρου.
Ακολούθησε η εισήγηση του καθηγητή π. Ιωάννη Behr, με θέμα: «Η ποιμαντική πρόκληση σε μια πλουραλιστική κοινωνία».
Ο ομιλητής εξήγησε ότι η Ορθοδοξία δεν βρίσκεται απλώς στο κέντρο ανάμεσα στον φανατισμό και τον σχετικισμό. Το πραγματικό της θεμέλιο είναι το μυστήριο του Σταυρού του Χριστού.
Τόνισε ότι η χριστιανική αλήθεια δεν είναι μια ιδεολογία που μπορούμε να επιβάλλουμε στους άλλους. Η αλήθεια αποκαλύπτεται στο πρόσωπο του Εσταυρωμένου Χριστού και φανερώνεται μέσα από την αγάπη και την αυτοπροσφορά.
Γι’ αυτό και ο ιερέας καλείται να μαρτυρεί την αλήθεια με ταπείνωση, διάθεση προσφοράς, θυσιαστικό πνεύμα και σεβασμό προς κάθε άνθρωπο.
Στη συνέχεια, οι κληρικοί συζήτησαν πρακτικά ζητήματα που αφορούν την καθημερινή ζωή των ενοριών, την οργάνωσή τους και την ποιμαντική φροντίδα των πιστών.
Κατά τη διάρκεια ιδιαίτερης συνάντησης με τον κλήρο του, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας αναφέρθηκε σε θέματα εκκλησιαστικής διοίκησης, κανονικής τάξης και συνεργασίας μεταξύ των κληρικών της Ιεράς Μητροπόλεως.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με γενική συζήτηση, κατά την οποία οι τρεις προσκεκλημένοι ομιλητές απάντησαν σε ερωτήσεις των συμμετεχόντων και μοιράστηκαν τις τελευταίες σκέψεις τους.
Συμπεράσματα της Συνάξεως
Στο τέλος των τριών ημερών, όλοι συμφώνησαν σε ένα βασικό σημείο: Η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να παραμένει σταθερή και αφοσιωμένη στην αποστολική της πίστη, αλλά ταυτόχρονα να είναι ανοιχτή στον σύγχρονο άνθρωπο, χωρίς να πέφτει ούτε στην παγίδα της υπερβολικής αυστηρότητας και του φανατισμού ούτε στην αντίληψη ότι όλα είναι σχετικά.
Από τις εισηγήσεις και τις συζητήσεις αναδείχθηκε η μεγάλη σημασία της πνευματικής διάκρισης, της ευχαριστιακής ενότητας, της προσωπικής ελευθερίας, της αγάπης και της ποιμαντικής ευθύνης.
Έγινε σαφές ότι η Εκκλησία καλείται να διατηρεί την αλήθεια της πίστης της, αλλά και να την παρουσιάζει με τρόπο που να βοηθά πραγματικά τον άνθρωπο να πλησιάσει τον Χριστό.
Στην καταληκτική του ομιλία, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αθηναγόραςευχαρίστησε θερμά τους τρεις προσκεκλημένους ομιλητές για τις σημαντικές εισηγήσεις τους, καθώς και όλους τους κληρικούς για την ενεργό συμμετοχή τους και το πνεύμα αδελφοσύνης που χαρακτήρισε τη συνάντηση.
Η 10η ετήσια τριήμερη σύναξη του ιερού κλήρου ολοκληρώθηκε με κοινή προσευχή και με την ευχή οι σκέψεις, οι εμπειρίες και οι συζητήσεις αυτών των ημερών να συμβάλουν στην ενίσχυση της εκκλησιαστικής ενότητας και στην ανανέωση του ποιμαντικού έργου της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Βέλγιο, στην Ολλανδία και στο Λουξεμβούργο.
Το κεντρικό μήνυμα της Συνάξεως ήταν ότι η αληθινή Ορθοδοξία δεν είναι ούτε φανατισμός ούτε αδιαφορία για την αλήθεια. Είναι η πίστη στον Χριστό, που εκφράζεται με αγάπη, ελευθερία, ταπείνωση, διάκριση και σεβασμό προς κάθε άνθρωπο.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.
