Ηθική αντί Θρησκευτικά: Πληθαίνουν οι φωνές για επανεξέταση της εισαγωγής του εναλλακτικού μαθήματος στα σχολεία
Η εισαγωγή του μαθήματος «Ηθική» ως εναλλακτικής επιλογής για τους μαθητές που λαμβάνουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά από το σχολικό έτος 2026–2027 έχει προκαλέσει ευρεία συζήτηση στους ακαδημαϊκούς κύκλους καθώς και εντός της Εκκλησίας.
Η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού να εντάξει το μάθημα της «Ηθικής» σε όλες τις βαθμίδες, από την Γ΄ Δημοτικού έως και την Γ΄ Λυκείου, ερμηνεύεται ως συμμόρφωση προς προηγούμενες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες όριζαν ότι οι απαλλασσόμενοι μαθητές δικαιούνται ισότιμο και συναφές μάθημα.
Ωστόσο, στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται η έννοια της «συνάφειας» η οποία αποτελεί το βασικό σημείο ανησυχίας και προβληματισμού.
Με ψηφίσματα και δημόσιες παρεμβάσεις, Πανεπιστημιακά Τμήματα Θεολογίας, Ιεράρχες και εκπρόσωποι του κλάδου των θεολόγων ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού να επανεξετάσει το περιεχόμενο και το πλαίσιο εφαρμογής του νέου μαθήματος.
Έντονη ανησυχία εκφράζει το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ
Με ομόφωνο ψήφισμα της 5ης Φεβρουαρίου 2026, το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ εκφράζει «την έντονη ανησυχία και την αντίθεσή του» για το νέο μάθημα.
Στο ψήφισμα επισημαίνεται ότι: «Το προτεινόμενο μάθημα της “Ηθικής” εστιάζει αποκλειστικά σε κανονιστικές αρχές συμπεριφοράς, αποκομμένες από το πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο της θρησκείας… Η αντικατάστασή του από ένα μάθημα γενικής φιλοσοφικής ηθικής στερεί από τους μαθητές τα κλειδιά ερμηνείας της σύγχρονης πραγματικότητας».
Το Τμήμα υπογραμμίζει ότι ο «Θρησκευτικός Εγγραμματισμός δεν αποτελεί κατήχηση, αλλά απαραίτητο εφόδιο για την κατανόηση της τέχνης, της ιστορίας, του πολιτισμού και των κοινωνικών δομών της Ευρώπης και του κόσμου».
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς –όπως σημειώνεται– το εναλλακτικό μάθημα οφείλει να είναι «ισοδύναμο και συναφές» με τα Θρησκευτικά, όπως ρητά έχει κριθεί.
Το ψήφισμα καταλήγει: «Προτείνουμε τη διαμόρφωση ενός Προγράμματος Σπουδών που θα διασφαλίζει τον θρησκευτικό εγγραμματισμό για το σύνολο των μαθητών, με σεβασμό στην ελευθερία της συνείδησης, αλλά χωρίς να θυσιάζεται η επιστημονική πληρότητα…».
Διαβάστε αναλυτικά:
Το Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ καλεί το Υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει την απόφαση για το μάθημα της «Ηθικής»
Καθηγητής Ιωάννης Παναγιωτόπουλος: «Το εναλλακτικό μάθημα πρέπει να είναι ισότιμο και συναφές με τα Θρησκευτικά»
Σε συνέντευξή του στο parapolitika.gr, ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ, Καθηγητής κ. Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, χαρακτηρίζει το νέο μάθημα ως ύλη «αποστειρωμένη», που δημιουργεί «μαθητές δύο ταχυτήτων».
Όπως αναφέρει: «Αντί για μια ζωντανή επαφή με τον πολιτισμό, προσφέρεται μια ύλη αποστειρωμένη, που εστιάζει μόνο σε ξερούς κανόνες συμπεριφοράς και θεωρητική φιλοσοφία».
Και προσθέτει: «Δεν ζητάμε κατήχηση, ζητάμε εγγραμματισμό! Θα ήμασταν απόλυτα ικανοποιημένοι με ένα μάθημα που έχει θρησκειολογικό και πληροφοριακό χαρακτήρα, αντικειμενικό και ουδέτερο, όπως ορίζει η δικαιοσύνη».
Επίσης χαρακτηριστική είναι η τοποθέτησή του ότι: «Δεν υπάρχει φιλοσοφία χωρίς τη θρησκευτική αναζήτηση και δεν υπάρχει θεολογία χωρίς τη φιλοσοφική σκέψη».
Διαβάστε αναλυτικά:
Ο Καθηγητής Ιωάννης Παναγιωτόπουλος για το μάθημα της «Ηθικής» στα σχολεία
Στήριξη από το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού του ΑΠΘ
Με την υπ’ αριθμ. 798/9-2-2026 απόφαση, η Συνέλευση του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού του ΑΠΘ δηλώνει την «πλήρη στήριξή» της στο ψήφισμα του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ.
Όπως τονίζεται: «Ζητήματα που αφορούν στον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της σχολικής εκπαίδευσης απαιτούν επιστημονική τεκμηρίωση, θεσμική συνέπεια και ουσιαστικό διάλογο με τα αρμόδια ακαδημαϊκά Τμήματα».
Το Τμήμα συμφωνεί «σε όλο το εύρος» με το αίτημα επανεξέτασης της απόφασης, «έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο θρησκευτικός εγγραμματισμός για το σύνολο των μαθητών».
Διαβάστε αναλυτικά:
Το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού του ΑΠΘ στηρίζει το ψήφισμα του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ
Η παρέμβαση του Μητροπολίτη Κίτρους Γεωργίου και ο φόβος αντικατάστασης των Θρησκευτικών
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος, Καθηγητής του ΑΠΘ, αναφέρεται ρητώς στις αποφάσεις 1749/19 και 1750/19 του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπογραμμίζοντας ότι το εναλλακτικό μάθημα πρέπει να είναι «συναφές και ισότιμο».
Σε άρθρο του, μεταξύ άλλων, σημειώνει: «Η “Ηθική” όμως φέρει καθαρά φιλοσοφικό χαρακτήρα και δεν διαθέτει συναφές περιεχόμενο με τα “Θρησκευτικά”, όπως επιτάσσουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας».
Ο Σεβασμιώτατος θεωρεί ότι «πρέπει να εφαρμοστούν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλιώς ελλοχεύει ο κίνδυνος προσφυγών κατά του μαθήματος “Ηθική” ως μη συναφούς».
Παράλληλα, εκφράζει τον φόβο αντικατάστασης των Θρησκευτικών.
«Τώρα υφίσταται, ορατός πλέον, ο κίνδυνος αντικατάστασης των Θρησκευτικών, ουσιαστικά της κατάργησής τους», τονίζει χαρακτηριστικά.
Διαβάστε αναλυτικά:
Μητροπολίτης Κίτρους Γεώργιος: «Ηθική» αντί «Θρησκευτικά»
Η θέση του Προέδρου του Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ»
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ» και Αναπλ. Καθηγητής του ΑΠΘ κ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος, μιλώντας για το μάθημα της «Ηθικής» στο Πρακτορείο «ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ», επισημαίνει ότι:
«Είναι ένα μάθημα το οποίο για να είμαστε ειλικρινείς προήλθε από προσφυγές οι οποίες έγιναν πριν από μερικά χρόνια και μάλιστα, δυστυχώς, η μία προσφυγή προερχόταν από θεολογικό χώρο, και δικαιώθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας σύμφωνα με την οποία το μάθημα θα έπρεπε να είχε αποκλειστικά ομολογιακό χαρακτήρα και βάσει τούτου η πολιτεία αποφάσισε την θέσπιση ενός εναλλακτικού μαθήματος Ηθικής, το οποίο αφορά τις βαθμίδες της Δευτεροβάθμισης Εκπαίδευσης αλλά και βαθμίδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Βρισκόμαστε σε ένα προκαταρκτικό στάδιο. Η περσινή σχολική χρονιά συμπεριλάμβανε την δημιουργία μιας επιτροπής η οποία συζήτησε και κατέληξε στο πρόγραμμα σπουδών του συγκεκριμένου μαθήματος, και απομένουν τα υπόλοιπα βήματα, η συγγραφή βιβλίων και η οργάνωση τάξεων που θα φιλοξενεί τα παιδιά που θα επιθυμούν να παρακολουθήσουν το συγκεκριμένο μάθημα».
Για το ποιοι θα το διδάσκουν, τονίζει:
«Η διαβεβαίωση είναι ότι θα υπάρξουν οι Θεολόγοι που θα το διδάσκουν. Είναι ένα μάθημα για τους Θεολόγους. Αλλά, βέβαια, υπάρχουν σαφή ζητήματα ειδικά στην επαρχία όπου υπάρχουν και τα κενά και γενικά η διαθεσιμότητα σε Θεολόγους είναι πενιχρή, επομένως θα είναι δύσκολο για τον ίδιο άνθρωπο ο οποίος έχει τους μαθητές του να απαλλάσσονται από το συγκεκριμένο μάθημα να διδάξει την ίδια ώρα σε ένα άλλο μάθημα. Υπάρχουν, βέβαια, λύσεις γι’ αυτό. Εμείς είδαμε καταρχήν τη θετική στάση των παραγόντων του Υπουργείου, ώστε να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, απομένει και στην πράξη βέβαια να τα δούμε να υλοποιούνται».
Διαβάστε αναλυτικά:
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – Πέτρος Παναγιωτόπουλος: «Οι θεολόγοι κρατούν στα χέρια τους το μάθημα των Θρησκευτικών και της Ηθικής»
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.
